Pod tym enigmatycznym tytułem ukazała się nowa książka Pawła Szeligi, nowosądeckiego autora ur. w 1970 r., która w rzeczywistości jest powieścią historyczno-obyczajową osadzoną w realiach II Wojny Światowej. Opowiada o dojrzewaniu młodego chłopca w trudnych warunkach niemieckiej okupacji i, jak zaznacza autor w dedykacji, jest autentyczną historią , którą przeżyli jego dziadek. Policyjny terror, głód, kontakty z Żydami z getta, niebezpieczne wycieczki na miasto, jak też wywiezienie ojca na przymusowe roboty na Wschodzie, w związku z czym na barki młodego Andrzeja spada odpowiedzialność za bezpieczeństwo całej rodziny, są to okoliczności, wśród których kształtuje się jego charakter. Ale ten groźny świat jednocześnie okazuje się wymarzonym terenem dla ryzykownych chłopięcych przygód, po których z bijącym się sercem powraca do domu. Choć splądrowany, spustoszony przez najeźdźców, jest jedyną trwałą wartością, nadzieją na ocalenie podczas dziejowej katastrofy. Przejście frontu i zajęcie miasta przez Armię Czerwoną wcale nie oznacza powrotu do normalnego życia, ponieważ jej żołnierze niewiele ustępują hitlerowcom pod względem okrucieństwa. Książka Szeligi, dobrze i sprawnie napisana, ze starannie prowadzoną narracją obiektywną, jednak nie wykracza poza obiegowe tematy przeżyć okupacyjnych, których opisywaniu zostało już poświęconych wiele wspaniałych dzieł, stanowiących klasykę polskiej literatury. Budzenie opowieści to przede wszystkim pamiątka rodzinna, jedna z wielu, które są przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Eugeniusz Sobol
Opublikowane w Topos nr 1-3 2003
