Paweł Soszyński, Tajemnice Szumina

soszyński
 Paweł Soszyński, Tajemnice Szumina
Lampa i Iskra Boże, Warszawa 2002

Z całą pewnością głównym bohaterem książki Soszyńskiego jest język. Zamiast ograniczonej do minimum akcji (grupa przyjaciół spędza upalny dzień w domku letniskowym) mamy do czynienia z prawdziwie barokowym spiętrzeniem epitetów i metafor w opisach. A oto próbka stylu Soszyńskiego: Gastryczny skurcz rozognił owal pożółkłej kolby, zwilżył muślin gęstego poszycia, zrolował ziemię w szpulę przegubu. I jeszcze kilka przykładów: freneryczna cytoplazma południa, leista rotunda otchłani, kasty fosforycznej dafni. Wnikliwemu czytelnikowi proponuję od razu zaopatrzyć się przed lekturą w solidne wydanie słownika wyrazów obcych oraz języka polskiego. Formalizm estetyczny lokuje twórczość Soszyńskiego raczej w kręgu młodopolskiej tradycji, niż na tle współczesnych prądów lingwistycznych oszczędnie stosujących środki wyrazu, a zamiłowanie do neologizmów i metafizyki bytu wyraźnie wskazują na pokrewieństwa z Leśmianem i Bruno Schulzem. Nie zabrakło tez stałego motywu tej epoki – kobiety fatalnej o potrójnym imieniu Mana, Mania, Manja, której ciało to fetysz stanowiący prazasadę istnienia. Wydaje się, że dionizyjskie upojenie, którym kończy się książka, jednak do końca Soszyńskiemu nie wystarcza. Przez gąszcz słów przebija się zarys własnej koncepcji świata, która u pisarzy jemu pokrewnych właśnie i była wyrażana przy pomocy eksperymentów lingwistyczno – formalnych. Cóż, w tym przypadku próba zajrzenia pod podszewkę rzeczywistości prowadzi jedynie do żonglerki pojęciowej i ironicznego patosu. Zatem, czy kontynuacja młodopolskiej tradycji polega u Soszyńskiego na parodii?

Eugeniusz Sobol

Opublikowane w Topos nr 1-3 2003

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s