Książki o Majdanie

Tradycyjnie, wrzesień jest miesiącem, kiedy następuje ożywienie na ukraińskim rynku wydawniczym, głównie za sprawą odbywającego się w tym czasie Festiwalu Meridian Czerniowitz oraz Lwowskiego Forum Wydawców. Rok 2014 okazał się przełomowy dla Ukrainy. Dlatego wśród nowości wydawniczych dominują książki o Majdanie. Jedną z pierwszych była publikacja dziennikarki Krystyny Berdyńskich „Są ludzie. Ciepłe historie z Majdanu”, Bright Books 2014 (Христина Бердинських, Єлюди. Теплі історії з Майдану, Брайт Букс 2014), która prowadziła stronę na Facebooku „Єлюди-maidaners” (https://www.facebook.com/maidaners ), gdzie codziennie od 20 grudnia 2013 r. do końca protestów, zamieszczała zdjęcia oraz historie uczestników Majdanu. Ukraińcy chcieli się dowiedzieć, kim naprawdę są ludzie zgromadzeni w centrum Kijowa, czy rzeczywiście są ekstremistami i radykałami, jak przedstawiała ich oficjalna propaganda. Autorce strony udało się przedstawić przekrój majdanowskiej społeczności, składającej się z przedstawicieli różnych zawodów, warstw społecznych, pochodzących z różnych regionów kraju. Ze wschodniej i zachodniej Ukrainy. Nie zasłaniali twarzy kominiarkami, choć zdawali sobie sprawę, że narażają się na prześladowania ze strony milicji. Warto podkreślić, że pod koniec Majdanu ta strona na Facebooku była tłumaczona na 17 języków. Zbierała setki tysięcy odsłon i tysiące lajków. W maju 2014 Krystynie Berdyńskich wręczono prestiżową nagrodę im. Oleksandra Krywenki „Za postęp w dziennikarstwie”, a niedługo potem ukazała się jej książka, zawierająca 130 reportaży o bohaterach Euromajdanu.

Intensywnym konfliktom społecznym towarzyszy często eksplozja poezji obywatelsko-patriotycznej. Tak też stało się na przełomie 2013 i 2014 roku, gdy pod wpływem wydarzeń na Majdanie wiele osób na Ukrainie zaczęło pisać wiersze. Owocem tego literackiego zrywu stała się antologia „Niebiańska Sotnia”, zawierająca utwory ponad dwustu autorów, która ukazała się w czerniowieckim wydawnictwie Bukrek. (więcej o książce czytaj w recenzji opublikowanej na stronie Nowej Europy Wschodniej http://new.org.pl/1928,post.html ). Kolejna książka poetycka „Euromajdan. Kronika liryczna” ukazała się w wydawnictwie „Discursus” (Євромайдан. Лірична хроніка, Discursus, Брустурів 2014). Znalazły się w niej utwory 32 poetów, m. in. Marjanny Kijanowskiej, Jewhenii Bilczenko, Kateryny Kałytko, Borysa Chersońskiego, Ołeksija Byka, Wasyla Machno, Marjanny Sawko, Hałyny Kruk. Ilustracje do tego zbioru przygotowała Marysia Rudzka.

Na Lwowskim Forum Wydawców odbyło się także wręczenie nagród pisarzom, wyróżnionych w konkursie „Nowela po ukraińsku”, organizowanego przez czasopismo „Kraj” (Країна) oraz wydawnictwo „Discursus”. Tegoroczna edycja została poświęcona tematyce Euromajdanu. Wpłynęło ponad 100 tekstów. Jury ogłosiło zwycięzcę. Został nim pisarz Władysław Iwczenko, autor opowiadania „Stoimy” (Владислав Івченко „Стоїмо”). „W swoim opowiadaniu opisałem przeżycia Ukraińców, znajdujących się na tyłach, śledzących za wydarzeniami przez internet”, podkreślił autor. W tym utworze były więzień opiekuje się sparaliżowanym ojcem i tylko to powstrzymuje go przed wyjazdem na Majdan. W innych opowiadaniach często pojawia się temat podziałów w ukraińskich rodzinach. Starsze pokolenie o mentalności radzieckich ludzi biernie ogląda telewizję i z niechęcią odnosi się do entuzjazmu swoich dzieci, którzy, uczestnicząc w wydarzeniach rewolucyjnych, pragną rzeczywistych przemian w swoim kraju. Nagrodzone i wyróżnione utwory zostały opublikowane w zbiorze Euromajdan. Kronika w nowelach, Wydawnictwo Discursus, Brusturiw 2014 (Євромайдан. Хроніка в новелах, Видавець: Discursus, Брустурів 2014).

Najobficiej prezentuje się eseistyka i publicystyka Majdanu. Książka „Majdan. (R) Ewolucja ducha” zawiera 36 esejów i wypowiedzi o Majdanie. Między innymi teksty ukraińskich pisarzy: Jurija Andruchowycza, Oksany Zabużko, Tarasa Prochaśki, Andrija Lubki, Ireny Karpy; intelektualistów i historyków: Tarasa Woźniaka, Jewhena Swerstiuka, Jarosława Hrycaka; artystów: Ołeksandra Rojtburda, Iwana Semesiuka, Ołeksy Manna, a także dziennikarza Mustafy Najema. W dziale poetyckim książki znajdziemy wiersze patriotyczno-rewolucyjne Serhija Żadana, Jurija Wynnyczuka, Oresta Lutego oraz Artema Poleżaki. Almanach „Majdan. (R) Ewolucja ducha” jest fotoalbumem. Ilustracjami do tekstów są fotografie Majdanu, które były już prezentowane na wystawie w kijowskiej galerii „M17”. Ciekawą formę mają teksty niektórych autorów, którzy postanowili dokonać kompilacji wybranych wpisów z Facebooku, tworząc w ten sposób przejmujący dziennik własnych przeżyć. Majdan. (R) Ewolucja ducha, Wydawnictwo Nasz Format, Kijów 2014, s 314 (Майдан. (R)еволюція духу. Видавець: Наш Формат, Київ 2014).

„Kronika naocznych świadków: dziewięć miesięcy ukraińskiego sprzeciwu” to projekt autorski pisarki Oksany Zabużko, której zamiarem było przedstawienie w tej książce odrodzenia ukraińskiego narodu, które nastąpiło w okresie między Majdanem a wojną na wschodniej Ukrainie. Tę książkę można określić mianem palimpsestu internetowego. Znalazły się w niej najpopularniejsze wpisy z portali społecznościowych, komentarze oraz wiadomości prasowe. Ponad stu autorów, wśród nich pisarze, poeci, dziennikarze, ale także anonimowi użytkownicy ukrywający się za „nickami”. Czytelnik ma do czynienia z historią żywą, tworzącą się właśnie na jego oczach. Przedmowę do tej książki napisała białoruska pisarka Switłana Aleksiejewicz. „Kronika naocznych świadków: dziewięć miesięcy ukraińskiego sprzeciwu” , autor projektu Oksana Zabużko, pod red. Tetiana Teren, przedmowa Switłana Aleksiejewicz Wydawnictwo Komora, Kijów 2014 (Літопис самовидців: Дев’ять місяців українського спротиву / Автор проекту Оксана Забужко, упорядник Тетяна Терен; передмова Світлани Алексієвич. – К. : КОМОРА, 2014)

We Lwowie odbyła się także prezentacja księgi-pamięci „Niebiańska Sotnia”, składającej się z kroniki wydarzeń na Majdanie, zdjęć i biografii poległych w czasie starć w Kijowie, wspomnień ich bliskich oraz przyjaciół. Autorami tekstów otwierających książkę są zwierzchnicy cerkwi prawosławnej i grecko-katolickiej na Ukrainie. Księga pamięci Niebiańska Sotnia, Wydawnictwo Folio, Kijów 2014 (Книга-реквієм Небесна Сотня, Видавець Фоліо, Київ 2014).

„Jestem z Niebiańskiej Sotni” – tak zatytułował swoją książkę Marko Rudnewycz. Opisał w niej historię 19-letniego studenta Maksa ze Smiły. Szczerze i otwarcie opowiada o swoich studiach na uniwersytecie, romansie z ładną Iwanką, którą rodzice chcą wysłać na studia do Francji… Nagle rozpoczął się Majdan. Maks wyrusza do Kijowa. Jest to pierwsza powieść o Euromajdanie. (Марко Рудневич, Я з Небесної Сотні).

Borys Humeniuk. Zaskakująca jest biografia tego pisarza. Urodził się w obwodzie tarnopolskim. Dwa lata spędził w więzieniu za przestępstwa gospodarcze, ale został uniewinniony przez sąd. Odwdzięczył się powieścią „Łukjaniwka” – jest to nazwa aresztu śledczego w Kijowie. Aktywny uczestnik Majdanu. W czerwcu wyruszył jako żołnierz na wschodnią Ukrainę. Wkrótce potem został zastępcą dowódcy batalionu ochotniczego. Jego zbiór „Wiersze o wojnie” to bardzo ciekawa książka. Składa się z długich poematów, oscylujących na krawędzi marzenia i rzeczywistości, których zaletą jest autentyzm przeżyć wojennych. „Najlepsze wiersze piszą poeci / Stojąc na grobach innych poetów” (z utworu „Żadnego snu przez całą wojnę”). Borys Humeniuk, Wiersze o wojnie, Wydawnictwo Serhija Pantiuka. (Борис Гуменюк, Вірші з війни, Видавництво Сергія Пантюка).

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s