Eugeniusz Sobol, Mozaika Europy Wschodniej. Wybór esejów i recenzji

Książka ta jest przewodnikiem po lekturach o tematyce wschodniej, które ukazywały się na polskim rynku wydawniczym w ciągu ostatniego dziesięciolecia, oraz prezentuje kilka najciekawszych nowości z Ukrainy. Składa się z trzech części – literackiej, reportażowej i historycznej. Niektóre teksty opublikowano po raz pierwszy w języku polskim, gdyż autor pisał je dla anglojęzycznego kwartalnika „New Eastern Europe” oraz wydawanego po rosyjsku czasopisma „Nowaja Polsza”. Książka ma polifoniczny charakter, polegający na zderzeniu się ze sobą głosów autorów z różnych krajów, starających się odpowiedzieć na fundamentalne pytania związane z problematyką tożsamości i poszukiwaniem swego miejsca w Europie.

Książka dostępna jest w księgarni internetowej Wydawnictwa Adam Marszałek pod linkiem http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Spis treści

Czytaj dalej

Wojciech Górecki, Abchazja

We wrześniowym numerze Nowej Polszy 9/2014 ukazała się recenzja Eugeniusza Sobola „Abchaski węzeł” poświęcona książce „Abchazja” Wojciecha Góreckiego” (Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2013): „Wojciech Górecki jest znanym i doświadczonym reporterem, autorem książek „Planeta Kaukaz” oraz „Toast za przodków”. „Abchazja” to jego najnowszy zbiór reportaży, i, jak podkreślił autor, stanowi zamykającą część „kaukaskiego tryptyku”, powstającego na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia. Wydarzenia na Ukrainie uczyniły tę książkę niezwykle ważną i aktualną, ponieważ została poświęcona życiu w separatystycznej republice, która na początku lat 90. dokonała secesji od Gruzji (…) W narrację o Abchazji autor wkomponował osobiste wątki, w których opisał własną wyboistą drogę reportera i eksperta, zajmującego się problematyką krajów poradzieckich. Na początku lat 90. zaczynał jako dziennikarz „Gazety Wyborczej” w Moskwie. Poznał tam ciekawych ludzi, dzięki którym znalazł się pod urokiem kaukaskiej egzotyki. W Polsce próbował robić doktorat, ale go nie ukończył. Był radcą w Ambasadzie Polski w Baku, a obecnie pracuje w Ośrodku Studiów Wschodnich, gdzie zajmuje się właśnie Kaukazem. Sądzę, że „Abchazja” Góreckiego jest bardzo wyraźnym ostrzeżeniem przed separatyzmem, choć nie wykluczam, że publikacja tej książki może przyczynić się do ożywienia zainteresowania losem tej zapomnianej republiki” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Wojciech Górecki, Toast za przodków

W porównaniu z „Planetą Kaukaz”, gdzie polski autor poszukiwał dla siebie właściwej formy pisarstwa, eksperymentując z różnymi stylami narracji, opublikowany z tym roku najnowszy zbiór reportaży Wojciecha Góreckiego „Toast za przodków” można nazwać książką bardzo dojrzałą. W „Toaście za przodków” warto wymienić dwie, moim zdaniem, najważniejsze cechy twórczości Góreckiego – erudycyjność i literackość. Po lekturze tej ksiązki zrozumiałem, że ten autor na pewno nie jest typem włóczęgi-reportera, poszukującym ekstremalnych doznań i autentycznych ludzkich historii, tak jak bliski mu tematycznie Jacek Hugo-Bader. Ktoś napisał, że Górecki jest autorem podróżującym z plecakiem pełnym książek, i chyba miał rację. Dla niego liczy się przede wszystkim całościowe spojrzenie na rzeczywistość, a nie poetyka fragmentu. Jego reportaże nie są luźnymi notatkami z podróży, lecz raczej pretendują na bycie kompendium wiedzy.

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Wojciech Górecki, Planeta Kaukaz

„Planeta Kaukaz” Wojciecha Góreckiego jest drugim poszerzonym i uzupełnionym wznowieniem tej książki opublikowanej w 2002 roku. Ten zbiór reportaży autor rozpoczyna tekstem „Elbrus”, który należy czytać symbolicznie. Okazuje się, że najwyższy szczyt Kaukazu jest uśpionym wulkanem, w którego wnętrzu odbywają się niepokojące procesy sejsmologiczne. Górecki odkrył, że wyniki badań związane z obserwacjami jego aktywności zostały przez rosyjskie władze utajnione. A przecież skala zniszczeń wywołana przez potencjalną eksplozję byłaby niewyobrażalna. Wezbrane rzeki zalałyby miasta, zabijając lub pozbawiając dachu nad głową ponad dwa miliony ludzi. Zwłaszcza, że Elbrus kilkakrotnie już się budził, po raz ostatni w 50 r. n. e., czego ślady możemy znaleźć w starożytnych eposach. Podobny do uśpionego wulkany jest także cały Kaukaz w ujęciu Góreckiego.

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Anna Dziewit-Meller, Marcin Meller, Gaumardżos! Opowieści z Gruzji

W najnowszym numerze dwumiesięcznika Nowa Europa Wschodnia 5/2011, została opublikowana recenzja Eugeniusza Sobola pt. „Gaumardżos, czyli tęsknota za sarmacką wolnością” o książce Anny Dziewit-Meller i Marcina Mellera Gaumardżos! Opowieści z Gruzji (Wydawnictwo Świat Książki, Warszawa 2011).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Tygodnik Powszechny: Polacy patrzą na Wschód


W „Tygodniku Powszechnym” nr 31 (3238) z 31 lipca 2011 ukazał się dodatek „Polska-Rosja: Rozmowa niekontrolowana. Cz.1: Młoda Rosja”, w którym został opublikowany mój tekst „Polacy patrzą na Wschód”. Omawiam w nim książki współczesnych polskich reporterów, podróżujących do Rosji i na Kaukaz. Porównuję je z „Imperium” Ryszarda Kapuścińskiego. Piszę m. in. o twórczości Jacka Hugo-Badera (Rajska dolina wśród zielska, Biała gorączka), Wojciecha Góreckiego (Planeta Kaukaz, Toast za przodków), Wojciecha Jagielskiego (Dobre miejsce do umierania), Iwony Kaliszewskiej i Macieja Falkowskiego (Matrioszka w hidżabie. Reportaże z Dagestanu i Czeczenii).