Borys Humeniuk, Wiersze z wojny

W listopadowym numerze „Odry” 11/2017 ukazała się moja recenzja „Poeta na wojnie”, w której omawiam tom poezji Borysa Humeniuka „Wiersze z wojny” (przeł. Aneta Kamińska. IX tom serii „Faktoria Poezji”. Starostwo Powiatowe w Brzegu, K. I. T. Stowarzyszenie Żywych Poetów, Brzeg 2016). „W utworach Humeniuka udaje się wyodrębnić wyraźne przeciwstawienie wojny i literatury – wpisane w kontekst autobiograficzny. Życie ludzkie okazuje się znacznie większą wartością niż slogany patriotyczne” (fragment recenzji).

Reklamy

Literackie przedstawienie Majdanu i wojny na Donbasie

26 października 2017 о godz. 18.00 w Domu Ukraińskim w Warszawie (ul. Zamenhofa 1) odbędzie się dyskusja z udziałem Włodzimierza Sztokmana, Anety Kamińskiej, Ołeksandry Iwaniuk i Evgena Sobola pt. „Literackie przedstawienie Majdanu i wojny na Donbasie”.

Literatura ukraińska zmaga się z opisem niewyrażalnego, czyli doświadczenia Majdanu i wojny na Donbasie. W Ukrainie ukazuje się sporo książek na ten temat, które niestety nie są znane polskiemu czytelnikowi. Wyjątek stanowią tutaj powieść Siergieja Łojki „Lotnisko” oraz „Wiersze z wojny” Borysa Humeniuka. O sposobach przedstawienia Majdanu i wojny na Donbasie w literaturze porozmawiają Włodzimierz Sztokman (tłumacz „Lotniska”), Aneta Kamińska (tłumaczka „Wierszy z wojny”), pisarka Ołeksandra Iwaniuk oraz literaturoznawca Evgen Sobol.

Czytaj dalej

Літературне зображення Майдану і війни на Донбасі

26 жовтня о 18.00 в Українському Домі у Варшаві (вул. Заменґофа 1) відбудеться дискусія на тему “Літературне зображення Майдану і війни на Донбасі”. У розмові візьмуть участь Володимир Штокман, Анета Камінська, Олександра Іванюк та Євген Соболь.

Українська література змагається з описом невисловлюваного, себто досвіду Майдану та війні на Донбасі. В Україні виходить багато книжок на цю тему, але на жаль польський читач нічого про них не знає. Винятком є тільки повість “Аеропорт” Сергія Лойко і “Вірші з війни” Бориса Гуменюка. Про способи зображення Майдану та війни на Донбасі у літературі порозмовляють Володимир Штокман (перекладач “Аеропорту”), Анета Камінська (перекладачка “Віршів з війни”), письменниця Олександра Іванюк та літературознавець Євген Соболь.

Czytaj dalej

Парадокси праці перекладача

Інтерв’ю, яке кореспондент польського видання Nowa Europa Wschodnia Євґеніуш Соболь провів з Анетою Камінською (Aneta Kamińska) – польською поеткою і перекладачкою нової української літератури.

– Як ти захопилася українською поезією?

– Певним чином випадково. 2003 року я зустріла у Варшаві українську поетку та перекладачку Маріанну Кіяновську. Саме вона переконала мене на цю – здавалося тоді – неможливу справу: я не знала ні української мови, ні української літератури. Та й узагалі, небагато знала про саму Україну. Спочатку я працювала з Андрієм Поритком – перекладачем польської літератури, а приватно: чоловіком Кіяновської. Я почала підтримувати контакти з тамтешніми митцями та активно брати участь у львівському літературному житті. Це допровадило до того, що я чимраз більше захоплювалася українською поезією. У школі я вивчала російську мову, тож трохи розуміла українську: я могла читати, а незабаром уже була в стані самостійно вирішувати щодо свого варіанти перекладу. Тоді мало хто цікавився Україною. Увага до неї зросла щойно після Помаранчевої революції, а це вже було на зламі 2004 та 2005 років.

– Як оцінюєш сучасний стан української поезії? Чи відбувається там зниження читацької аудиторії, як у Польщі?

Czytaj dalej

Paradoksy pracy tłumacza. Z Anetą Kamińską rozmawia Eugeniusz Sobol

Wywiad ukazała się na stronie internetowej „Nowej Europy Wschodniej”

http://www.new.org.pl/5604-paradoksy-pracy-tlumacza

EUGENIUSZ SOBOL: W jaki sposób zafascynowałaś się ukraińską poezją?

ANETA KAMIŃSKA: Trochę przez przypadek. W 2003 roku poznałam w Warszawie ukraińską poetkę i tłumaczkę Mariannę Kijanowską. To ona namówiła mnie do tego – wydawało się wówczas – niemożliwego przedsięwzięcia: nie znałam ani języka ukraińskiego, ani literatury ukraińskiej, niewiele wiedziałam też o samej Ukrainie. Na początku pracowałam z Andrijem Porytko, tłumaczem literatury polskiej, a prywatnie: mężem Kijanowskiej. Zaczęłam utrzymywać kontakty z tamtejszymi twórcami oraz aktywnie uczestniczyć we lwowskim życiu literackim, co sprawiło, że fascynowałam się ukraińską poezją coraz bardziej. W szkole uczyłam się rosyjskiego, trochę rozumiałam więc ukraiński: byłam w stanie czytać, wkrótce potrafiłam samodzielnie decydować o swoich wyborach translatorskich. W tym czasie niewiele osób interesowało się Ukrainą. Większą uwagę zaczęto zwracać na nią dopiero po pomarańczowej rewolucji, a więc po przełomie lat 2004 i 2005.

Jak oceniasz dzisiejszą kondycję ukraińskiej poezji? Czy obserwuje się w tym kraju spadek czytelnictwa, tak jak w Polsce?

Porównując Ukrainę i Polskę, czasem zazdroszczę tej pierwszej, ponieważ poezja ma tam dosyć silną pozycję. Mam wrażenie, że Ukraińcy czytają więcej poezji niż Polacy, poeta ma wyższy status społeczny. Można zauważyć to chociażby przy okazji takich wydarzeń, jak tocząca się obecnie wojna czy niedawna rewolucja – na przykład na scenie kijowskiego Majdanu występowali poeci. W Polsce trudno mi wyobrazić sobie, aby podczas protestów czy manifestacji czytano poezję. Również przy okazji Majdanu widać było, że właśnie dzięki poezji Ukraińcy wyrażali swoje uczucia, takie jak rozpacz czy smutek. Co roku jeżdżę na Forum Wydawców do Lwowa, a od czasu do czasu na festiwal Arsenał Książki do Kijowa. To wielkie święta literatury. Forum Wydawców to największy festiwal literacki w Europie Środkowo–Wschodniej. Publiczność przyjmuje autorów żywo, entuzjastycznie, jest bardziej aktywna, otwarta, zadaje więcej pytań niż na podobnych imprezach w Polsce.

Czytaj dalej

Jewhen Małaniuk – ukraiński emigrant i poeta

8 czerwca 2017 o godz. 18.00 w Ukraińskim Domu w Warszawie odbędzie się spotkanie „Jewhen Małaniuk – ukraiński emigrant i poeta”. Z Żanetą Nalewajk-Turecką rozmawia Kateryna Biłyk.

Jewhen Małaniuk był wybitnym poetą ukraińskim. W końcu listopada 1920 r. po klęsce Armii URL został internowany w obozie w Kaliszu. Po II wojnie światowej przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, gdzie zmarł.

Józef Łobodowski poznał Jewhena Małaniuka w 1936 roku w redakcji ukazującego się w Warszawie „Biuletynu Polsko-Ukraińskiego”. Większość tekstów polskiego poety na temat poetyckiej spuścizny ukraińskiego poety emigranta powstała znacznie później już – po wojnie – i została opublikowana na łamach paryskiej „Kultury”. Łobodowski, wychodząc od wysokiej oceny dokonań literackich Jewhena Małaniuka, w dyskusji o ukraińskiej literaturze emigracyjnej i stosunkach polsko-ukraińskich podkreślał, że sprawa ukraińska jest dla Polaków kwestią serca, racji historycznej i sumienia”.

Czytaj dalej

Євген Маланюк – український емігрант і поет

8 червня 2017 о 18.00 в Українcькому домі у Варшаві (вул. Заменгофа 1) в межах польсько-українського проекту “Інтеграція через літературу” відбудеться зустріч присвячена постаті Євгена Маланюка – українського поета-емігранта. З Жанетою Налевайк-Турецькою розмовлятиме Катерина Білик.

Євген Маланюк це видатний український поет. Після поразки Армії УНР був інтернований у таборі в Калишу. Після ІІ світової війни переїхав до США, де помер.

Юзеф Лободовський познайомився з Євгеном Маланюком у 1936 році в редакції “Польсько-українського бюлетеня”, що виходив у Варшаві. Більшість текстів про поетичну спадщину українського поета емігранта він написав значно пізніше – після війни – їх опубліковано на сторінках паризької “Культури”. Лободовський, високо цінив літературні осягнення Маланюка, а в дискусіях про українську еміграційну літературу та польсько-українські відносини підкреслював, що українське питання для поляків повинно бути справою серця, історичної правди та совісті”.

Czytaj dalej

Jarosław Iwaszkiewicz i Ukraina

Biografia Jarosława Iwaszkiewicza była ściśle związana z Ukrainą. Urodził się w 1894 roku w Kalniku na Podolu (obecnie obwód winnicki), wiele podróżował po Ukrainie jako korepetytor w szlacheckich majątkach, mieszkał w Elizawetgradzie, a do 1918 roku – w Kijowie. Po drugiej wojnie światowej często odwiedzał rodzinne strony, przyjaźniąc się z ukraińskimi literatami. Wiele uczynił dla popularyzacji ukraińskiej literatury w Polsce, a także dla polsko-ukraińskiej wymiany kulturalnej. Opublikowane w ostatnich latach „Dzienniki” pisarza rzutują jednak nowe światło na jego stosunek do Ukrainy. Czasem wracał z podróży do tego kraju pełen złości i rozgoryczenia.

O złożonym aspekcie tematyki „Jarosław Iwaszkiewicz i Ukraina” 14 marca o godzinie 18.00 w Ukraińskim Domu w Warszawie (ul. Zamenhofa 1) z Robertem Papieskim i Piotrem Mitznerem rozmawiać będzie Evgen Sobol.

https://www.facebook.com/events/995938193870934/

Taras Szewczenko na Majdanie

Dnia 9 marca 2017 roku przypada 203. rocznica urodzin najwybitniejszego ukraińskiego poety Tarasa Szewczenki. Z tej okazji chcielibyśmy zaprosić Państwa na dyskusję „Szewczenko na Majdanie” połączoną z pokazem slajdów. Dlaczego ukraiński wieszcz stał się patronem protestujących przeciwko reżimowi Janukowycza – o tym z Katarzyną Jakubowską – Krawczyk porozmawia Evgen Sobol.

Podczas dyskusji odbędzie się pokaz slajdów „Taras Szewczenko na Majdanie”.

Katarzyna Jakubowska-Krawczyk
Doktor nauk humanistycznych, literaturoznawca, kulturoznawca, kierownik Pracowni Badań nad Ukraińską Tożsamością; autorka monografii ” Kształtowanie się tożsamości narodowej a obraz Polaka i Ukraińca w polskiej i ukraińskiej literaturze I połowy XIX wieku” redaktor naukowy monografii „Ciało i tożsamość w ukr. kulturze”, „Suchasni doslidżennia ukrajins’koji kul’tury”, „Metamorfozy v suchasnij ukrainskij literaturi”, „Kobieta we współczesnej kulturze ukraińskiej”. Autorka kilkunastu artykułów na temat twórczości Tarasa Szewczenki. Obecnie bada literaturę Majdanu.

Evgen Sobol
Doktor nauk humanistycznych, pisarz, krytyk literacki. Absolwent filologii polskiej na Uniwersytecie Gdańskim. Na tejże uczelni obronił doktorat. Jego zbiór opowiadań „Killer” ukazał się w 2012 roku w Wydawnictwie „Forma”. Książki „Jarosław Iwaszkiewicz i literatura rosyjska” oraz „Mozaika Europy Wschodniej. Wybór esejów i recenzji” zostały opublikowane w latach 2014 i 2015 w Wydawnictwie Adam Marszałek. Artykuły i recenzje książek o literaturze, historii oraz sprawach wschodnich publikuje w Nowych Książkach, Nowej Europie Wschodniej, New Eastern Europe, Nowej Polszy, Odrze, Twórczości, Blizie. Od 2017 roku koordynator projektu „Integracja poprzez literaturę” w Fundacji „Nasz Wybór”.

http://pl.naszwybir.pl/4891-2/

http://naszwybir.pl/taras-shevchenko-na-majdani/

Andriej Caplienko, Kniga pieriemien. Istorii s pieriedniego kraja

W styczniowym numerze „Nowej Europy Wschodniej” 1/2017 opublikowana została moja recenzja „Na pograniczu rzeczywistości i fikcji” o książce Andrieja Caplienki „Kniga pieriemien. Istorii s pieriedniego kraja” (Andriej Caplienko, Kniga pieriemien. Istorii s pieriedniego kraja”, Klub Siemiejnogo Dosuga, Charkow – Biełgorod 2016; Андрей Цаплиенко, „Истории с переднего края”, Клуб семейного досуга, Харьков – Белгород 2016). „W tworzeniu literackich przedstawień Majdanu czy wojny na Donbasie palma pierwszeństwa należy nie do pisarzy, lecz dziennikarzy (…) U Caplienki ukraińska tożsamość nie jest aprioryczna. Staje się wyborem moralnym, na który składają się dążenie do dziennikarskiego obiektywizmu, pragnienie prawdy oraz głos sumienia. Jego proza napisana została w języku rosyjskim. W tej nacechowanej sprzecznością sytuacji autor szuka odniesień w tradycji” (fragment recenzji).