Rafał Marceli Blüth, Likwidacja kremlowskiej elity oraz inne pisma sowietologiczne 1933 – 1938

W październikowym numerze „Nowej Polszy” 10/2017 ukazała się moja recenzja książki Rafała Blütha „Likwidacja kremlowskiej elity oraz inne pisma sowietologiczne 1933 – 1938” (Biblioteka „Więzi”, Warszawa 2016). „Stosunek Blütha do ZSRR kształtuje się dosyć niejednoznacznie. Z punktu widzenia katolickiej doktryny stwierdza, że ustrój polityczny tego państwa stanowi krańcowe pogwałcenie ludzkiej natury, ale z drugiej strony próbuje odnaleźć w nim jakieś pozytywne aspekty. Autor uważa, że w Europie nastąpiło całkowite załamanie się „antropocentrycznego humanizmu”, czyli liberalizmu i wartości demokratycznych, więc stara się odnaleźć sprzymierzeńców po lewej stronie sceny politycznej. W jego tekstach odczuwa się pewna urzeczenie trockizmem i próba chrystianizacji lewicy komunistycznej” (fragment recenzji). Jej pełny tekst dostępny jest pod linkiem https://novpol.org/ru/SJNv3iN6Z/Tajny-stalinskih-chistok

Reklamy

Jerzy Giedroyc i Ukraina

30 listopada 2017 o godz. 18.00 w Domu Ukraińskim w Warszawie (ul. Zamenhofa 1) odbędzie się dyskusja z udziałem Bogumiły Berdychowskiej, Halyny Dubyk i Evgena Sobola pt.” Jerzy Giedroyc i Ukraina”.

Ukazująca się w latach 1947-2000 paryska „Kultura”, jej redaktorem był Jerzy Giedroyc, to było nie tylko najważniejsze czasopismo polskiej emigracji, a zarazem jedno z najciekawszych zjawisk kultury polskiej XX wieku. Główne zręby strategii ukraińskiej Giedroyc wypracował jeszcze przed wojną, po wojnie jedynie ją rozbudowywał. Na strategię tę składało się przekonanie o wyjątkowym znaczeniu Ukrainy dla naszego regionu Europy. Giedroyc doceniał polityczne znaczenie i darzył niekłamanym sentymentem ukraiński ruch niepodległościowy. Za jeden z głównych obowiązków polskiej emigracji uważał przełamanie historycznych polsko-ukraińskich resentymentów, doprowadzenie do normalizacji stosunków polsko-ukraińskich oraz wspieranie niepodległościowych dążeń samych Ukraińców.Punktem wyjścia dla dyskusji na temat „Jerzy Giedroyc i Ukraina” będą dwie książki.

Czytaj dalej

Єжи Ґедройць і Україна

30 листопада 2017 о 18.00 в Українському домі у Варшаві (вул. Заменгофа 1) відбудеться дискусія за участю Боґуміли Бердиховської, Галини Дубик та Євгена Соболя “Єжи Ґедройць і Україна”.

Журнал „Культура”, який виходив у Парижі у 1947-2000 роках, редактором якого був Єжи Ґедройць, це було не тільки найважливіше періодичне видання польської еміграції, але також одне з найбільш цікавих явищ польської культури ХХ століття. Підвалини української стратегії Ґедройць опрацював ще перед війною, після війни її розбудовував. Ця стратегія складалася з переконання про виняткове значення України для нашого регіону Європи. Ґедройць належним чином цінив і відчував симпатію до українського руху за незалежність. Одним з головних обов’язків польської еміграції він вважав подолання польсько-українських упереджень, нормалізацію відносин між двома народами та підтримку змагань українців за незалежність. Відправною точкою у дискусії “Єжи Ґедройць і Україна” будуть дві книжки. Перша – “Культура – Україна. Схильність до безнадійних справ. Україна у “Культурі” 1947-2000”, яка вийшла у 2016 році за редакцією Боґуміли Бердиховської, що становить антологію текстів на українську тему опублікованих у журналі Ґедройця – огляд подій, нових публікацій та політичної аналітики, матеріалів про українську історію, польсько-українських відносин, есеїстики та літературних текстів. У свою чергу видання “Ґедройць – Маланюк. Листування з 1948-1963 років” є ще одним свідоцтвом зацікавлення Ґедройця українською справою та ролі, яку еміграційний журнал відігравав у житті емігрантів з інших країн за залізною завісою. У книжці знайдемо об’ємну передмову Дубик з описом біографії Маланюка – одного з найвидатніших українських поетів ХХ століття, якого творчість треба відкривати заново, а також його зв’язок з Польщею.

Czytaj dalej

W poszukiwaniu „innej Rosji”

W kwietniowym numerze „Nowej Polszy” 4/2017 ukazał się szkic „W poszukiwaniu „innej Rosji”, w którym omawiam „Pisma wybrane” Dymitra FIłosofowa (t. 1, „Trudna Rosja” (1900-1916), t. 2, „Rosjanin w Polsce” (1920-1936). Wybór i opracowanie Piotr Mitzner, przekład Halyna Dubyk, Ewangelina Skalińska, Robert Szczęsny. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2015) oraz towarzyszące tej publikacji książki Piotra Mitznera („Warszawski „Domek w Kołomnie”, Biblioteka „Więzi”, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2014; „Warszawski krąg Dymitra Fiłosofowa”, Biblioteka „Więzi”, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2015). „Czy Fiłosofow kochał Polskę? Tak, owszem, ponieważ ze zrozumienia polskiej tradycji walki o niepodległości wynikała jego koncepcja „trzeciej Rosji”, ani imperialnej, ani bolszewickiej. Opowiadał się za niezależną Ukrainą, co było sprzeczne z poglądami większości rosyjskich emigrantów” (fragment). Cały tekst dostępny jest pod tym >>linkiem<<

Eugeniusz Sobol, Mozaika Europy Wschodniej. Wybór esejów i recenzji

Książka ta jest przewodnikiem po lekturach o tematyce wschodniej, które ukazywały się na polskim rynku wydawniczym w ciągu ostatniego dziesięciolecia, oraz prezentuje kilka najciekawszych nowości z Ukrainy. Składa się z trzech części – literackiej, reportażowej i historycznej. Niektóre teksty opublikowano po raz pierwszy w języku polskim, gdyż autor pisał je dla anglojęzycznego kwartalnika „New Eastern Europe” oraz wydawanego po rosyjsku czasopisma „Nowaja Polsza”. Książka ma polifoniczny charakter, polegający na zderzeniu się ze sobą głosów autorów z różnych krajów, starających się odpowiedzieć na fundamentalne pytania związane z problematyką tożsamości i poszukiwaniem swego miejsca w Europie.

Książka dostępna jest w księgarni internetowej Wydawnictwa Adam Marszałek pod linkiem http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Spis treści

Czytaj dalej

Polacy i Ukraińcy. Historia, która łączy i dzieli

Ukazała się długo oczekiwana książka pokonferencyjna „Polacy i Ukraińcy. Historia, która łączy i dzieli” pod red. Joanny Karbarz-Wilińskiej, Magdaleny Nowak, Tadeusza Sucharskiego (Gdańsk-Słupsk 2015), w której został opublikowany mój tekst „Dokąd prowadzi polityka historyczna? Uwagi na marginesach książki Pawła Smoleńskiego „Pochowek dla rezuna”. Publikacja ta stanowi uwieńczenie inicjatyw naukowych pięciu instytucji: Akademii Pomorskiej w Słupsku, Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Nadbałtyckiego Centrum Kultury w Gdańsku oraz Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego. Tytuł książki podkreśla znaczenie historii dla zrozumienia relacji polsko-ukraińskich w przeszłości, ale także zdiagnozowania ich obecnego kształtu i prognozy ich przyszłego rozwoju. Prezentowana publikacja zawiera materiały będące owocem dwóch konferencji. Pierwsza, „Ukraina – bliskie sąsiedztwo”, odbyła się 16-17 listopada 2012 roku w Nadbałtyckim Centrum Kultury w Gdańsku. Drugie spotkanie „Polacy i Ukraińcy – 70 lat po tragedii wołyńskiej” miało miejsce również w Gdańsku w dniach 13 i 14 czerwca 2013 roku. Książka jest dwujęzyczna, bowiem taki charakter miały te konferencje. Teksty są publikowane w takiej wersji językowej, w jakiej zostały wygłoszone, zaś ich streszczenia – w drugim języku konferencyjnym. Także tytuły poszczególnych części i rozdziałów oraz spis treści zostały sporządzone w dwóch wersjach, po polsku i po ukraińsku. Książka jest do nabycia w księgarni internetowej Akademii Pomorskiej http://wydawnictwo.apsl.edu.pl/historia/215-polacy-i-ukraincy-historia-ktora-laczy-i-dzieli.html

Wojciech Boros, Pies i pan

W październikowym numerze Odry 10/2015 można przeczytać moją recenzję tomu poetyckiego Wojciecha Borosa „Pies i pan” (K.I.T. Stowarzyszenie Żywych Poetów, I tom serii Faktoria Poezji, Brzeg 2014). „Opublikowany w zeszłym roku tom poetycki Wojciecha Borosa „Pies i pan” można nazwać próbą odkrywania i oswajania zjawiska śmierci, istniejącej w trzech wymiarach – społecznym, erotycznym i osobistym, aczkolwiek podmiot liryczny dąży do jej interioryzacji. (…) W „Psie i panu” wojenne opowieści łączą się z postacią zmarłego ojca, i to właśnie jemu poeta poświęca swe epitafia. Śmierć autora przestaje być zjawiskiem abstrakcyjnym, stając się konkretnym doświadczeniem autobiograficznym. Co więcej, przypadającą w dniu swoich urodzin katastrofę smoleńską Boros traktuje jako zdarzenie symboliczne, oznaczające zburzenie dotychczasowego ładu w Polce, nacechowanego poczuciem stabilności” (fragment).

Leszek Biernacki, „Gdy wieje wiatr historii…” Studenci z robotnikami, Gdańsk 1976-1980

W kwietniowym numerze „Nowych Książek” 4/2015 ukazała się recenzja Eugeniusza Sobola „Studenci i Solidarność” – omówienie książki Leszka Biernackiego, „Gdy wieje wiatr historii…” Studenci z robotnikami, Gdańsk 1976-1980″ (Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2014). „Plusem opracowania Leszka Biernackiego jest – poza opisem działalności Studenckich Komitetów Solidarności i Ruchu Młodej Polski – szereg ciekawych informacji o ówczesnych preferencjach politycznych znanych osobistości. Czytelnik dowiaduje się na przykład, że związany z WZZ Lech Kaczyński odwoływał się do przedwojennej PPS. Z kolei Donald Tusk w tamtym okresie ulegał fascynacji poglądami Korwina-Mikkego. Przeczytamy także o studenckich latach Aleksandra Kwaśniewskiego, który był działaczem Socjalistycznego Związku Studentów Polskich na Uniwersytecie Gdańskim, czy opozycyjnym epizodzie w życiu pisarza Pawła Huellego” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Piotr Mitzner, Warszawski Domek w Kołomnie

W najnowszym numerze „Blizy” 4 (21) 2014 została opublikowana moja recenzja „W poszukiwaniu innej Rosji”, w której omawiam książkę Piotra Mitznera „Warszawski „Domek w Kołomnie” (Biblioteka „Więzi”, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2014): „Dokonując inwazji na Ukrainę, Rosja ujawniła swoją imperialną twarz, co z kolei postawiło pod znakiem zapytania znaczną część programów współpracy z tym krajem. To państwo zaczyna być traktowane w polityce międzynarodowej z ostracyzmem i nieufnością jako całkowicie nieprzewidywalny partner, a w mediach odżywają stereotypy z czasów zimnej wojny. Czy rzeczywiście powinniśmy zrezygnować lub przynajmniej częściowo ograniczyć dialog z Rosjanami? Odpowiedź na to pytanie można postarać się odnaleźć, odwołując się do wzorców historycznych, i myślę, że polsko-rosyjski klub dyskusyjny, istniejący w Warszawie w latach 1934-1936, którego działalność opisał Piotr Mitzner w książce „Warszawski „Domek w Kołomnie”, byłby dziś dla nas cennym przykładem” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Ziemowit Szczerek, Rzeczpospolita zwycięska. Alternatywna historia Polska

W grudniowym numerze Odry 12/2014 ukazała się recenzja Eugeniusza Sobola „Spełnione marzenia II RP”, w której omawiam książkę Ziemowita Szczerka „Rzeczpospolita zwycięska. Alternatywna historia Polska” (Wydawnictwo Znak, Kraków 2013). „Przyznam się, że wolałbym jednak żyć w alternatywnym świecie, wymyślonym przez Szczerka, takim, w którym nie doszło do Holokaustu, zbrodni ludobójstwa popełnionych przez oba totalitaryzmy, w którym problemy narodowościowe są rozwiązywane na drodze perswazji, a nie krwawych czystek etnicznych. W tym fikcyjnym świecie wojsko polskie zimą 1939 roku maszeruje wraz z armią amerykańską, brytyjską i francuską w paradzie zwycięstwa w Berlinie, a potem kraje Europy Zachodniej bezinteresownie udzielają Polsce pożyczek na modernizację kraju, upatrując we wzmocnieniu roli Polski szansę na zapewnienie stabilności w Europie Środkowej oraz niedopuszczenie do powstania sojuszu niemiecko-rosyjskiego” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html