Eugeniusz Sobol, Mozaika Europy Wschodniej. Wybór esejów i recenzji

Książka ta jest przewodnikiem po lekturach o tematyce wschodniej, które ukazywały się na polskim rynku wydawniczym w ciągu ostatniego dziesięciolecia, oraz prezentuje kilka najciekawszych nowości z Ukrainy. Składa się z trzech części – literackiej, reportażowej i historycznej. Niektóre teksty opublikowano po raz pierwszy w języku polskim, gdyż autor pisał je dla anglojęzycznego kwartalnika „New Eastern Europe” oraz wydawanego po rosyjsku czasopisma „Nowaja Polsza”. Książka ma polifoniczny charakter, polegający na zderzeniu się ze sobą głosów autorów z różnych krajów, starających się odpowiedzieć na fundamentalne pytania związane z problematyką tożsamości i poszukiwaniem swego miejsca w Europie.

Książka dostępna jest w księgarni internetowej Wydawnictwa Adam Marszałek pod linkiem http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Spis treści

Czytaj dalej

Reklamy

Поездки Ярослава Ивашкевича в Украину за послевоенный период

Na stronie internetowej ukraińskiej sekcji Asocjacji Europejskich Dziennikarzy ukazał się mój artykuł w języku rosyjskim „Podróże Jarosława Iwaszkiewicza na Ukrainę w okresie powojennym”. Jest to skrócona wersja referatu, który przedstawiłem w 2005 roku na konferencji „Dziedzictwo Odyseusza: podróż, obcość tożsamość, identyfikacja, przestrzeń” na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

Занимаясь вопросом связей Ярослава Ивашкевича с Украиной необходимо начать с изложения биографических фактов. Период молодости писателя до 1918 года, когда он перебрался из Киева в Варшаву, очень трудно восстановить из-за ужасных опустошений, к которым привели войны и антипольская политика советской власти. Ивашкевич большую части автобиографической прозы посвятил описанию своего детства и молодости, которые провел в Украине. Уже в 1937-1938 г. Ивашкевич начал работать над книгой «Путешествия в Украину», которую никогда не закончил.

читать далее aej.org.ua/History/1642.html

George G. Grabowicz, The Unknown Shevchenko. Essays on the Poet’s Symbolic Autobiography and Reception

In the new issue of New Eastern Europe 1/2015 you can read my review of George G. Grabowicz’s book “The Unknown Shevchenko. Essays on the Poet’s Symbolic Autobiography and Reception”. (Second edition, revised and expanded. Publisher: Krytyka, Kyiv 2014; Григорій Грабович, Шевченко, якого не знаємо. З проблематики символічної автобіографії та сучасної рецепції поєта). „After having read this book, I believe that Grabowicz has set for himself an even greater aim, namely to de-Sovietise Ukrainian humanities and liberal arts and finally allow them to enter the global current of thought and intellectual discourse, and further to change some tools and terminology of academic research. Undoubtedly, this process has already taken place in some areas of Ukrainian literary studies but Shevchenko studies have, for many reasons, remained a very conservative branch, insensitive even to the earlier social transformations which took place in Ukraine”. (part of the review).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Antologia Niebiańska Sotnia

Intensywnym konfliktom społecznym towarzyszy często eksplozja poezji obywatelsko-patriotycznej. Tak też stało się na przełomie 2013 i 2014 roku, gdy pod wpływem wydarzeń na Majdanie wiele osób na Ukrainie zaczęło pisać wiersze. Owocem tego literackiego zrywu stała się antologia Niebiańska Sotnia, zawierająca utwory ponad dwustu autorów, która ukazała się w czerniowieckim wydawnictwie Bukrek.

Żadne zdarzenie w dziejach Ukrainy nie wywoływało tak dużej aktywności literackiej. Oznacza to, że Majdan wykształcił nie tylko nową jakość w ukraińskim życiu politycznym, ale także w kulturze. Literatura i sztuka odegrały niezwykle ważną rolę w obaleniu reżimu Janukowycza: poprzez nie były wyrażane treści protestacyjne, które nie miały szansy na zaistnienie w oficjalnym obiegu ze względu na cenzurę. Na Majdanie prezentowano koncerty muzyczne, wystawy malarskie, instalacje artystyczne, zaś opublikowane w antologii utwory były odczytywane na spotkaniach literackich lub śpiewane jako piosenki. Jednym z kanałów ich dystrybucji był także internet.

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Нова Польща 2014 – спеціальний український номер

„Nowaja Polsza” to czasopismo ukazujące się w języku rosyjskim od 1999 roku, którego wydawcą jest Instytut Książki. Skierowane jest przede wszystkim do rosyjskiej inteligencji, zainteresowanej aktualną informacją o polskiej polityce, gospodarce i kulturze. Tym bardziej należy powitać ostatnią inicjatywę redakcji „Nowej Polszy” – opublikowanie specjalnego numeru ukraińskiego. Jak zaznaczono w przedmowie, prace na tym numerem przyśpieszyły wydarzenia na Majdanie: „Dziękujemy wszystkim ukraińskim kolegom – autorom, tłumaczom i redaktorce, wykonujących swoje obowiązki w niełatwych, dramatycznych, a nawet tragicznych okolicznościach”. Szkice Magdaleny Grochowskiej „Giedroyc zdjął mi garb” oraz Wojciecha Sikory „Jerzy Giedroyc wobec przełomu” (przełożył z polskiego na ukraiński Eugeniusz Sobol) wprowadzają czytelnika w historyczne uwikłania Polska – Ukraina – Rosja. W szkicu Jerzego Pomianowskiego „Lach, Kozak i Moskal” (przełożył Andrij Bondar) możemy m. in. przeczytać: „Europa potrzebuje niepodległej Ukrainy, ponieważ bez Ukrainy istnienie sowieckiego imperium nie ma sensu”. W tekście „Ukraiński łącznik” (przełożył Andrij Lubka) Leszek Szaruga skupił się na biografii Bohdana Osadczuka, który wraz z Jerzym Stempowskim, Stanisławem Vincenzem i Józefem Łobodowskim tworzył „ukraińskie lobby” w paryskiej „Kulturze”.

Czytaj dalej

Czesław Miłosz i literatura rosyjska

W najnowszym numerze Gdyńskiego Kwartalnika Artystycznego „Bliza” nr 2 (15) 2013 ukazał się szkic Eugeniusza Sobola „Czesław Miłosz i literatura rosyjska”, będący zarazem omówieniem I i II tomu zbioru esejów Miłosza „Rosja. Widzenia transoceaniczne” (Fundacja Zeszytów Literackich, 2011, 2012). „Styl odbioru rosyjskiej literatury został u Miłosza podporządkowany działalności antykomunistycznej, a Dostojewski posłużył katalizatorem jego przemian światopoglądowych. Spośród rosyjskich klasyków jego uwagę przyciągnął tylko Tołstoj, a współczesną literaturę rosyjską czytał o tyle, o ile dostrzegał w niej tendencje opozycyjne” – napisał autor.

W tym samym numerze Eugeniusz Sobol zadebiutował jako tłumacz. Przełożył z języka ukraińskiego tekst historyka ze Lwowa Jarosława Hrycaka „Faktualna i kontrfaktualna historia pewnej lwowskiej szkoły”.

Cały tekst eseju dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Antologia Cząstki pomarańczy. Nowa poezja ukraińska

W czerwcowym numerze Twórczości 6/2013 można przeczytać w dziale not recenzję Eugeniusza Sobola “Antologia niespełnionych marzeń Ukraińców” o antologii Cząstki pomarańczy. Nowa poezja ukraińska (wybór i opracowanie Aneta Kamińska, przekład Aneta Kamińska i Andrij Porytko, Narodowe Centrum Kultury – Korporacja Ha!art, Warszawa – Kraków 2011.

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Iwan Bunin, Późna godzina. Opowiadania emigracyjne i Nieszczęsne dni (dziennik z lat 1918-1919)

Ukazał się wakacyjny podwójny numer czasopisma Nowa Europa Wschodnia 3-4/2013, w którym można przeczytać recenzję Eugeniusza Sobol „Filozofia miłości Iwana Bunina” o książce Iwana Bunina „Późna godzina. Opowiadania emigracyjne i Nieszczęsne dni (dziennik z lat 1918-1919)” (wybór, przekłady i komentarze Renaty Lis, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2012). „W opowiadaniach Bunina z tomu „Późna godzina” miłość jest kołem zamachowym życia człowieka. Ale z powodu niesprawiedliwych stosunków społecznych, egoizmu i zła zostaje ona pozbawiona jakiejkolwiek szansy na realizację w postaci szczęścia, czego skutkiem jest rozpad obrazu świata. Samobójstwo nieszczęśliwego kochanka jest stałym motywem, występującym w tych utworach” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Tygodnik Powszechny: Поляки смотрят на Восток

Na stronach internetowych „Tygodnika Powszechnego” ukazał się rosyjski przekład mojego artykułu „Polacy patrzą na Wschód”, który wcześniej był publikowany w dodatku „Polska-Rosja: Rozmowa niekontrolowana. Cz.1: Młoda Rosja” (Tygodnik Powszechny nr 31 (3238) z 31 lipca 2011).