Rosyjskie wiersze polskich poetów: Bolesław Leśmian i Jarosław Iwaszkiewicz

Właśnie ukazała się długo oczekiwana książka „Leśmian w Europie i na świecie” (pod red. Żanety Nalewajk, Magdaleny Supeł, Wydawnictwo UW, Warszawa 2019), będąca zbiorem referatów wygłoszonych na konferencji o Leśmianie, która odbyła się 23-24 października 2017 roku na Uniwersytecie Warszawskim. Publikacja zawiera także mój tekst „Rosyjskie wiersze polskich poetów: Bolesław Leśmian i Jarosław Iwaszkiewicz”: „To właśnie w Paryżu, trzy lata po opuszczeniu Kijowa, Leśmian poczuł nostalgię za Ukrainą. Omawiane utwory zawierają sporo motywów autobiograficznych, dosyć rzadkich w twórczości poety, dlatego proponuję przyjrzeć się im właśnie z takiej perspektywy. Są one świadectwem rozstania z ukochaną osobą, a także tragicznej i nieszczęśliwej miłości, której doświadczył on właśnie na Ukrainie” (fragment).

Reklamy

Kwestia tożsamości a wojna

„Dziennik wojenny 2014–2015” Aleksandra Mamałuja stanowi nie tylko zapis bojowych doświadczeń autora z walk na wschodzie Ukrainy, lecz także mozolną próbę poszukiwania przez niego istoty ukraińskości. Dziennikom wojennym Aleksandra Mamałuja poświęcony jest najnowszy wpis na blogu Eugeniusza Sobola, który regularnie pisze na temat publikacji dotyczących konfliktu na Ukrainie. Zachęcamy do lektury: new.org.pl/5897-kwestia-tozsamosci-a-wojna

Doniecka groteska

W „Nowej Europie Wschodniej” 1/2018 ukazała się moja recenzja „Doniecka groteska”, w której omawiam książkę Władimira Rafiejenki „Dołgota dniej. Gorodskaja bałłada” (Владимир Рафеенко, „Долгота дней. Городская баллада”, Wydawnictwo „Fabuła”, Kijów 2017). „W prozie Rafiejenki obecne są oddziaływania twórczości Michaiła Bułhakowa, a także chrześcijańskiej metafizyki. Pisarz zderza ze sobą rzeczywistość i fantastykę, tragizm i komizm, co powoduje powstanie groteskowego przerysowanego świata, zdominowanego przez absurd” (fragment).

Псевдонимы русского зарубежья: Материалы и исследования

W „Odrze” 11/2017 można przeczytać moje omówienie książki „Psewdonimy russkogo zarubieżja. Matieriały i issledowanija”, pod red. Manfreda Schruby i Olega Korostelewa (Псевдонимы русского зарубежья: Материалы и исследования. Под редакцией Манфреда Шрубы и Олега Коростелева). „W badaniach istotna staje się tu kwestia ustalenia autorstwa tekstów, bowiem w obawie przed grasującymi w Europie agentami NKWD, wielu emigrantów publikujących w gazetach i czasopismach ukrywało własną tożsamość” (fragment).

Rafał Marceli Blüth, Likwidacja kremlowskiej elity oraz inne pisma sowietologiczne 1933 – 1938

W październikowym numerze „Nowej Polszy” 10/2017 ukazała się moja recenzja książki Rafała Blütha „Likwidacja kremlowskiej elity oraz inne pisma sowietologiczne 1933 – 1938” (Biblioteka „Więzi”, Warszawa 2016). „Stosunek Blütha do ZSRR kształtuje się dosyć niejednoznacznie. Z punktu widzenia katolickiej doktryny stwierdza, że ustrój polityczny tego państwa stanowi krańcowe pogwałcenie ludzkiej natury, ale z drugiej strony próbuje odnaleźć w nim jakieś pozytywne aspekty. Autor uważa, że w Europie nastąpiło całkowite załamanie się „antropocentrycznego humanizmu”, czyli liberalizmu i wartości demokratycznych, więc stara się odnaleźć sprzymierzeńców po lewej stronie sceny politycznej. W jego tekstach odczuwa się pewna urzeczenie trockizmem i próba chrystianizacji lewicy komunistycznej” (fragment recenzji). Jej pełny tekst dostępny jest pod linkiem https://novpol.org/ru/SJNv3iN6Z/Tajny-stalinskih-chistok

W poszukiwaniu „innej Rosji”

W kwietniowym numerze „Nowej Polszy” 4/2017 ukazał się szkic „W poszukiwaniu „innej Rosji”, w którym omawiam „Pisma wybrane” Dymitra FIłosofowa (t. 1, „Trudna Rosja” (1900-1916), t. 2, „Rosjanin w Polsce” (1920-1936). Wybór i opracowanie Piotr Mitzner, przekład Halyna Dubyk, Ewangelina Skalińska, Robert Szczęsny. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2015) oraz towarzyszące tej publikacji książki Piotra Mitznera („Warszawski „Domek w Kołomnie”, Biblioteka „Więzi”, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2014; „Warszawski krąg Dymitra Fiłosofowa”, Biblioteka „Więzi”, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2015). „Czy Fiłosofow kochał Polskę? Tak, owszem, ponieważ ze zrozumienia polskiej tradycji walki o niepodległości wynikała jego koncepcja „trzeciej Rosji”, ani imperialnej, ani bolszewickiej. Opowiadał się za niezależną Ukrainą, co było sprzeczne z poglądami większości rosyjskich emigrantów” (fragment). Cały tekst dostępny jest pod tym >>linkiem<<

Dymitr Fiłosofow, Pisma wybrane; Piotr Mitzner, Warszawski krąg Dymitra Fiłosofowa

W listopadowym numerze „Odry” 11/2016 ukazała się moja recenzja zatytułowana „Biały kruk” poświęcona pismom wybranych rosyjskiego emigranta, krytyka i myśliciela Dymitra Fiłosofowa (Pisma wybrane, t. 1, Trudna Rosja (1900 – 1916), t. 2, Rosjanin w Polsce (1920 – 1936). Wybór i opracowanie Piotr Mitzner, przekład Halyna Dubyk, Ewangelina Skalińska, Robert Szczęsny. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2015) oraz książce Piotra Mitznera „Warszawski krąg Dymitra Fiłosofowa” (Biblioteka „Więzi”, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2015). „Czy Fiłosofow kochał Polskę? Tak, owszem, ponieważ ze zrozumienia polskiej tradycji walki o niepodległości wynikała jego koncepcja „trzeciej Rosji”, ani imperialnej, ani bolszewickiej. Opowiadał się za niezależną Ukrainą, co było sprzeczne z poglądami większości rosyjskich emigrantów. Na określenie jego postawy Mitzner często stosuje termin „państwowiec”. Postać Fiłosofowa przeniknęła także do polskiej literatury. Wzorowała się na nim Maria Dąbrowska kreując Sergiusza Demidowa, jednego z bohaterów powieści „Przygody człowieka myślącego” (fragment recenzji).