Eugeniusz Sobol, Mozaika Europy Wschodniej. Wybór esejów i recenzji

Książka ta jest przewodnikiem po lekturach o tematyce wschodniej, które ukazywały się na polskim rynku wydawniczym w ciągu ostatniego dziesięciolecia, oraz prezentuje kilka najciekawszych nowości z Ukrainy. Składa się z trzech części – literackiej, reportażowej i historycznej. Niektóre teksty opublikowano po raz pierwszy w języku polskim, gdyż autor pisał je dla anglojęzycznego kwartalnika „New Eastern Europe” oraz wydawanego po rosyjsku czasopisma „Nowaja Polsza”. Książka ma polifoniczny charakter, polegający na zderzeniu się ze sobą głosów autorów z różnych krajów, starających się odpowiedzieć na fundamentalne pytania związane z problematyką tożsamości i poszukiwaniem swego miejsca w Europie.

Książka dostępna jest w księgarni internetowej Wydawnictwa Adam Marszałek pod linkiem http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Spis treści

Czytaj dalej

Andriej Siniawski (Abram Terc), Rosyjska inteligencja

We wrześniowym numerze Odry 9/2015 ukazała się moja recenzja książki Andrieja Siniawskiego „Rosyjska inteligencja” (przeł. Marcin Benedek, wstęp Michał Sutowski, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Seria Idee, tom 54, Warszawa 2014). „Czy już w czasie prezydentury Jelcyna nie mieliśmy do czynienia z autorytaryzmem w rosyjskiej polityce? – zapytał były sowiecki dysydent Siniawski (pseudonim Abram Terc) w książce „Rosyjska inteligencja”. Jej autor zaproponował bardzo szeroką i pojemną definicję inteligenta jako „krytycznie myślącej osobowości”. Ów krytycyzm powinien przede wszystkim dotyczyć władzy, której inteligencja powinna patrzeć na ręce. Niestety, w okresie rządów Jelcyna rosyjska inteligencja zdradziła własne ideały, popierając przeprowadzony z użyciem czołgów szturm na rosyjski Biały Dom, do którego doszło w 1993 roku w wyniku konfliktu między prezydentem a deputowanymi, nazywanego kryzysem konstytucyjnym. A przecież był to pierwszy demokratycznie wybrany parlament od ponad siedemdziesięciu lat, podkreśla autor” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Wasyl Słapczuk, Księga zapomnienia

W najnowszym numerze Odry 9/2015 można przeczytać moją recenzję „Pisarz a wojna” książki Wasyla Słapczuka „Księga zapomnienia” (przekład Wojciech Pestka, Wydawnictwo „Wysoki Zamek”, Kraków 2014). „Powieść ukraińskiego pisarza Wasyla Słapczuka „Księga zapomnienia” napisana została w konwencji nouveau roman z właściwymi dla tego gatunku autotematyzmem, intertekstualnością oraz polifonią. Jej narracja biegnie dwutorowo. Z jednej strony mamy do czynienia z powstawaniem utworu w domu pisarza, obcującego z dziełami innych autorów. W domu tym mieszkają też jego żona i dzieci, współuczestnicząc w procesie pisania. Z drugiej – narrator opowiada historię Mykoły Korneluka, której najbardziej dramatycznym momentem jest jego udział jako żołnierza w wojnie afgańskiej. Warto podkreślić, że obie te linie mniej więcej w połowie książki się przecinają i czytelnik dowiaduje się, że pisarz opisuje własne dzieciństwo i młodość. Kolejną istotną cechą tej powieści będzie synkretyzm gatunkowy, polegający na zatarciu granicy między prozą a esejem. Wyszczególnione przeze mnie zjawiska nie są pustymi chwytami eksperymentalnymi, lecz zastosowane zostały w celu wypróbowania możliwości literatury dla opisania zarówno autobiograficznego doświadczenia wojennego, jak i w ogóle istoty konfliktu zbrojnego” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Edward Radziński, Apokalipsa Koby. Wspomnienia przyjaciela Stalina

W czerwcowym numerze „Nowych Książek” 6/2015 została opublikowana moja recenzja „Życie i śmierć Stalina”, w której omawiam książkę Edwarda Radzińskiego „Apokalipsa Koby. Wspomnienia przyjaciela Stalina” (przełożył Władysław Jeżewski, Wydawnictwo Magnum, Warszawa 2014). „W ostatnim czasie ukazało się wiele książek o Stalinie, ale autorzy większości z nich koncentrują się na jego działaniach wewnątrz sowieckiego imperium. W „Apokalipsie Koby” poprzez postać Fudżiego, przyjaciela Stalina z czasów dzieciństwa i jednego z najlepszych zagranicznych agentów Łubianki, autor próbował spojrzeć na tyrana z perspektywy globalnej. I tak, zdaniem Rudzińskiego przywódca ZSRS celowo dążył do rozpętania III wojny światowej, która miałaby się toczyć z użyciem bomb atomowych. I tylko śmierć przerwała te zbrodnicze zamiary. Ich realizacja oznaczałaby zagładę całej ludzkości” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Igor T. Miecik, Katiusza z bagnetem. 14 sekretów ZSRR

W najnowszym numerze Nowej Europy Wschodniej 6/2014 została opublikowana moja recenzja książki Igora T. Miecika „Katiusza z bagnetem. 14 sekretów ZSRR” (Dom Wydawniczy PWN, Warszawa 2014). „Igor Miecik zadebiutował w 2012 roku książką „14:57 do Czyty. Reportaże z Rosji”, w której ukazał między innymi katastrofalne skutki wojny czeczeńskiej, powodującej, jego zdaniem, zejście Rosji z drogi przemian demokratycznych w kierunku rządów autorytarnych. W swoim najnowszym zbiorze szkiców „Katiusza z bagnetem. 14 sekretów ZSRR” autor skupił się na przedstawieniu białych plam radzieckiej historii, choć na podstawie lektury tej książki można raczej dojść do wniosku, że jest ona jednym wielkim pasmem kłamstw i zafałszowywania faktów” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html