Charles King, Odessa. Geniusz i śmierć w mieście snów

W portalu internetowym „Naszwybir.pl” ukazała się moja recenzja „Janusowe oblicze Odessy”, w której omawiam książkę Charlesa Kinga „Odessa. Geniusz i śmierć w mieście snów” (przeł. Hanna Pustuła-Lewicka, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016). Recenzja ukazała się w polskiej i ukraińskiej wersjach językowych.

PL http://pl.naszwybir.pl/4660-2/

UA http://naszwybir.pl/47780-2/

Reklamy

Dorothee Schmitz-Köster, Tristan Vankann, Dzieci Hitlera. Losy urodzonych w Lebensborn

W lipcowym numerze „Nowych Książek” 7/2015 można przeczytać moją recenzję „Trauma Lebensbornu”, w której omawiam książkę Dorothee Schmitz-Köster i Tristana Vankanna „Dzieci Hitlera. Losy urodzonych w Lebensborn” (przełożyła Agnieszka Walczy, Prószyński i S-ka, Warszawa 2014). „Lebensborn, projekt wyhodowania rzeszy wysokich, jasnowłosych i niebieskookich nadludzi – wcielenie ideału nordyckiej rasy – zainicjowany i nadzorowany przez Heinricha Himmlera, realizowany poprzez selekcję rodziców, obrósł z upływem lat wieloma mitami, zrodziło się wokół niego wiele legend. Przeniknął wręcz do wyobraźni masowej, stając się tematem dzieł literackich i filmów. Jednak Dorothee Schmitz-Köster ograniczyła do minimum ogólne informacje o tej sieci domów położniczo-wychowawczych, funkcjonujących w nazistowskich Niemczech w latach 1936-45. Przede wszystkim skupiła się na przedstawieniu wybranych losów dwudziestu osób” (fragment).

Edward Radziński, Apokalipsa Koby. Wspomnienia przyjaciela Stalina

W czerwcowym numerze „Nowych Książek” 6/2015 została opublikowana moja recenzja „Życie i śmierć Stalina”, w której omawiam książkę Edwarda Radzińskiego „Apokalipsa Koby. Wspomnienia przyjaciela Stalina” (przełożył Władysław Jeżewski, Wydawnictwo Magnum, Warszawa 2014). „W ostatnim czasie ukazało się wiele książek o Stalinie, ale autorzy większości z nich koncentrują się na jego działaniach wewnątrz sowieckiego imperium. W „Apokalipsie Koby” poprzez postać Fudżiego, przyjaciela Stalina z czasów dzieciństwa i jednego z najlepszych zagranicznych agentów Łubianki, autor próbował spojrzeć na tyrana z perspektywy globalnej. I tak, zdaniem Rudzińskiego przywódca ZSRS celowo dążył do rozpętania III wojny światowej, która miałaby się toczyć z użyciem bomb atomowych. I tylko śmierć przerwała te zbrodnicze zamiary. Ich realizacja oznaczałaby zagładę całej ludzkości” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Leszek Biernacki, „Gdy wieje wiatr historii…” Studenci z robotnikami, Gdańsk 1976-1980

W kwietniowym numerze „Nowych Książek” 4/2015 ukazała się recenzja Eugeniusza Sobola „Studenci i Solidarność” – omówienie książki Leszka Biernackiego, „Gdy wieje wiatr historii…” Studenci z robotnikami, Gdańsk 1976-1980″ (Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2014). „Plusem opracowania Leszka Biernackiego jest – poza opisem działalności Studenckich Komitetów Solidarności i Ruchu Młodej Polski – szereg ciekawych informacji o ówczesnych preferencjach politycznych znanych osobistości. Czytelnik dowiaduje się na przykład, że związany z WZZ Lech Kaczyński odwoływał się do przedwojennej PPS. Z kolei Donald Tusk w tamtym okresie ulegał fascynacji poglądami Korwina-Mikkego. Przeczytamy także o studenckich latach Aleksandra Kwaśniewskiego, który był działaczem Socjalistycznego Związku Studentów Polskich na Uniwersytecie Gdańskim, czy opozycyjnym epizodzie w życiu pisarza Pawła Huellego” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Richard Pipes, Zamachowcy i zdrajcy. Z dziejów terroru w carskiej Rosji

Zapraszam do przeczytania mojej recenzji „Szlachetna idealistka i podły zdrajca” poświęconą książce amerykańskiego historyka Richarda Pipesa „Zamachowcy i zdrajcy. Z dziejów terroru w carskiej Rosji” (przeł. Władysław Jeżewski, Wydawnictwo Magnum, Warszawa 2011), która ukazała się w „wakacyjnym” numerze Nowej Polszy 7-8/2012. Rosyjska wersja tekstu w wersji elektronicznej dostępna pod >>tym linkiem<< 

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Vladimir Tismaneanu, Stalinizm na każdą okazję. Polityczna historia rumuńskiego komunizmu

Rumuński stalinizm bez Stalina

W książce Vladimira Tismaneanu „Stalinizm na każdą okazję. Historia polityczna rumuńskiego komunizmu” najnowsza historia Rumunii została przedstawiona jako ciąg paradoksów. W jednym z najbardziej zacofanych gospodarczo krajów Europy Środkowy-Wschodniej, gdzie praktycznie nie istniał ruch robotniczy, terror stalinowski utrzymywał się aż do 1989 roku. Zwracając uwagę na pokojowy charakter „aksamitnych rewolucji” w byłym bloku socjalistycznym, historycy podkreślają: „za wyjątkiem Rumunii”. W tym kraju władza nie zawahała się użyć broni przeciwko demonstrantom. Nicolae Ceausescu jako jedyny z komunistycznych przywódców poniósł odpowiedzialność za zbrodnie tego systemu. Wraz z żoną Eleną został rozstrzelany, ale dekomunizacja w tym kraju i tak nie nastąpiła.

Czytaj dalej

Dariusz Tołczyk, Gułag w oczach Zachodu

Książka Dariusza Tołczyka „Gułag w oczach Zachodu” to bogato udokumentowany zarys historyczny dotyczący reakcji Zachodu na zbrodnie komunistyczne. Punktem wyjścia rozważań autora jest przekonanie, że przestępstwa te nie zostały należycie osądzone i potępione, jak to miało miejsce w przypadku zbrodni hitlerowskich. Gułag nie przeniknął do świadomości zbiorowej społeczeństwa postnowoczesnego i temat ten rzadko jest podejmowany w kulturze masowej. Na Zachodzie nie brakowało świadectw o represjach w Związku Radzieckim, ale prawda ta prawie zawsze była upolityczniona. W ocenie II wojny światowej obowiązywał czarno-biały scenariusz, zgodnie z którym było to starcie dobra ze złem, więc zachodnie rządy długo ukrywały przed własnymi obywatelami fakt, że dla pokonania Hitlera sprzymierzyły się z jeszcze większym zbrodniarzem. Sukcesy święciła sowiecka propaganda, ale jej oddziaływanie nie byłoby tak skuteczne, gdyby serwowane przez nią kłamstwa nie zostawały później uwiarygadniane przez głosy poputczyków – lub „pożytecznych idiotów” jak ich nazywał Lenin, do których należała znaczna część zachodniej elity intelektualnej. I to właśnie ich Tołczyk oskarża o nieformalny współudział w zbrodniach Stalina. Przestawia i analizuje literaturę apologetyczną, służącą negacji prawdy o Gułagu, konfrontuje ją z relacjami byłych więźniów sowieckich łagrów.

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Ukraina. Przewodnik Krytyki Politycznej

Historia Ukrainy w wersji okcydentalnej

Wynik wyborów prezydenckich na Ukrainie oraz poprzedzająca je decyzja prezydenta Juszczenki o nadaniu Stefanowi Banderze tytułu Bohatera Ukrainy wywołały w polskim społeczeństwie konsternację i pokazały, iż, pomimo dużej sympatii dla naszego wschodniego sąsiada, wiedza wśród Polaków o procesach zachodzących w kraju nad Dnieprem jest bardzo znikoma. „Krytyka Polityczna”, wydając w serii przewodników książkę „Ukraina”, właśnie próbuje tę lukę uzupełnić, głównie dzięki przystępnej formie, jaka jest rozmowa ze znanym ukraińskim historykiem Jarosławem Hrycakiem. Jej adresatem jest przede wszystkim młode pokolenie, które żywo interesuje się Wschodem i nie jest obciążone stereotypami. Na samym początku Hrycak fascynuje nowoczesnością w zakresie metodologii. Mając przekonanie, że tradycyjne kierunku ukraińskiej historiografii – prorosyjska oraz narodowa ¬– wyczerpały swoje możliwości, stworzył okcydentalną orientację w badaniach dziejów tego kraju. „Ukraina to najbardziej podatna na wpływy Zachodu część prawosławnego świata” – tak brzmi główna teza lwowskiego historyka. Odkrycie Ameryki przyczyniło się do niebywałego wzrostu potęgi Zachodu, a wypracowane przez niego modele tożsamości narodowej i reforma życia religijnego okazały się bardzo atrakcyjne dla innych narodów. Tak więc, 100-150 lat po Kolumbie powstaje ukraiński ruch kozacki. Te zdarzenia są między sobą niezwykle mocno powiązane, podkreśla Hrycak. Czytaj dalej