Парадокси праці перекладача

Інтерв’ю, яке кореспондент польського видання Nowa Europa Wschodnia Євґеніуш Соболь провів з Анетою Камінською (Aneta Kamińska) – польською поеткою і перекладачкою нової української літератури.

– Як ти захопилася українською поезією?

– Певним чином випадково. 2003 року я зустріла у Варшаві українську поетку та перекладачку Маріанну Кіяновську. Саме вона переконала мене на цю – здавалося тоді – неможливу справу: я не знала ні української мови, ні української літератури. Та й узагалі, небагато знала про саму Україну. Спочатку я працювала з Андрієм Поритком – перекладачем польської літератури, а приватно: чоловіком Кіяновської. Я почала підтримувати контакти з тамтешніми митцями та активно брати участь у львівському літературному житті. Це допровадило до того, що я чимраз більше захоплювалася українською поезією. У школі я вивчала російську мову, тож трохи розуміла українську: я могла читати, а незабаром уже була в стані самостійно вирішувати щодо свого варіанти перекладу. Тоді мало хто цікавився Україною. Увага до неї зросла щойно після Помаранчевої революції, а це вже було на зламі 2004 та 2005 років.

– Як оцінюєш сучасний стан української поезії? Чи відбувається там зниження читацької аудиторії, як у Польщі?

Czytaj dalej

Reklamy

Integracja poprzez literaturę. Polsko-ukraiński projekt

 

Fundacja „Nasz wybór” zaprasza na spotkania w ramach polsko-ukraińskiego projektu „Integracja poprzez literaturę”.

Celem projektu „Integracja poprzez literaturę” jest zwiększenie roli literatury w procesie porozumienia polsko-ukraińskiego. Jego nowatorstwo polega na czynnym doskonaleniu zdolności literackich uczestników poprzez udział w warsztatach translatorskich i zajęciach creative-writing, oraz slamie. Dzięki temu migranci z Ukrainy potrafią lepiej zrozumieć Polskę, jej kulturę oraz odnaleźć własne miejsce w kraju. Polacy będą się dowiadywali o ukraińskiej literaturze, co spowoduje większe zainteresowanie życiem ich sąsiadów z Ukrainy. Projekt przyczyni się do wzmocnienia wizerunku Warszawy jako miasta otwartego oraz wielokulturowego. Organizatorzy chcą zachęcić migrantów z Ukrainy do większego uczestnictwa w życiu kulturalnym Warszawy, włączając ich w przestrzeń dialogu społecznego. Pragną doprowadzić do powstania polsko-ukraińskiego środowiska literackiego skupionego wokół Ukraińskiego Domu w Warszawie.

Podsumowaniem projektu będzie publikacja polsko-ukraińskiej antologii zawierającej utwory jego uczestników.

Czytaj dalej

Pierwszy Warszawski Polsko-Ukraiński Slam

7 kwietnia, godz. 19.30

Slam jest konkursem poetyckim, w którym każdy może się zmierzyć z każdym. Decyzję, który wiersz jest lepszy podejmuje publiczność, głosując przy pomocy dwóch kartek w różnych kolorach.

Weź pięć własnych, nienagradzanych i niepublikowanych wierszy i stań w szranki. Zagraj w tym wyjątkowym polsko-ukraińskim meczu poetyckim. Pula nagród wynosi 1000 zł. Prowadzenie: Wojciech Boros. Zapisy na slam od godziny 18.30 w Ukraińskim Domu w Warszawie (ul. Zamenhofa 1). Autor ma nie więcej niż 5 minut na przeczytanie własnego utworu. Ukraińscy poeci mogą przeczytać również przekład własnego wiersza na język polski. Nagrodzone i wyróżnione wiersze opublikujemy w dwujęzycznej polsko-ukraińskiej antologii.

Wydarzenie na Facebook https://www.facebook.com/events/1863361617221240/

Wojciech Boros, Pies i pan

W październikowym numerze Odry 10/2015 można przeczytać moją recenzję tomu poetyckiego Wojciecha Borosa „Pies i pan” (K.I.T. Stowarzyszenie Żywych Poetów, I tom serii Faktoria Poezji, Brzeg 2014). „Opublikowany w zeszłym roku tom poetycki Wojciecha Borosa „Pies i pan” można nazwać próbą odkrywania i oswajania zjawiska śmierci, istniejącej w trzech wymiarach – społecznym, erotycznym i osobistym, aczkolwiek podmiot liryczny dąży do jej interioryzacji. (…) W „Psie i panu” wojenne opowieści łączą się z postacią zmarłego ojca, i to właśnie jemu poeta poświęca swe epitafia. Śmierć autora przestaje być zjawiskiem abstrakcyjnym, stając się konkretnym doświadczeniem autobiograficznym. Co więcej, przypadającą w dniu swoich urodzin katastrofę smoleńską Boros traktuje jako zdarzenie symboliczne, oznaczające zburzenie dotychczasowego ładu w Polce, nacechowanego poczuciem stabilności” (fragment).

Anna Piwkowska, Achmatowa, czyli Rosja

W najnowszej Blize 3/2015 została opublikowana moja recenzja „Intymne życie Anny Achmatowej”, w której omawiam książkę Anny Piwkowskej „Achmatowa, czyli Rosja” (Wydawnictwo „Więź” – Instytut Książki, Warszawa 2015). „Twórczość Anny Achmatowej cieszy się w Polsce sporą popularnością. Tylko w ostatnim czasie postacią rosyjskiej poetki zajęli się między innymi Ryszard Przybylski, w esejach, oraz Adam Pomorski, który tłumaczył i interpretował jej wiersze. Zatem dla Anny Piwkowskiej, autorki książki Achmatowa, czyli Rosja, która ukazała się w 2015 roku nakładem wydawnictwa Więzi, poprzeczka zawieszona została dość wysoko. (…) Autorka próbuje ustalić współzależność pomiędzy życiem intymnym Achmatowej a napisanymi przez nią wierszami. Myślę, że takie połączenie autobiografizmu ze sprawami intymnymi okazało się słusznym zabiegiem, stanowiącym jeden z najważniejszych walorów publikacji, gdyż Achmatowa miała wielu kochanków i wielbicieli. Biografię rosyjskiej poetki autorka ujęła na trzech wzajemnie przenikających się płaszczyznach – w kategoriach czasu historycznego, osobistego oraz mitologicznego” (fragment recenzji).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Antologia Wschód – Zachód. Wiersze z Ukrainy i dla Ukrainy

odra7-8.2015 W wakacyjnym numerze „Odry” 7-8/2015 została opublikowana moja recenzja „O niewyrażalności wojny”, w której omawiam antologię „Wschód – Zachód. Wiersze z Ukrainy i dla Ukrainy” (wybór, przekład, wstęp Anety Kamińskiej, Wydawnictwo Miejskiego Centrum Kultury w Bydgoszczy, Bydgoszcz 2014). „Tak naprawdę w omawianej antologii najlepsze są utwory, których autorzy stawiają pytania, a nie szukają łatwych odpowiedzi. Mamy zatem do czynienia z sytuacją, gdy rzeczywistość po prostu wymyka się kategoriom poznawczym, ponieważ wojna zburzyła wielu ludziom racjonalny porządek świata. Rozstrzelanie ponad stu protestujących na Majdanie wywołało wielki szok w ukraińskim społeczeństwie. A co dopiero mówić o pięciu i pół tysiącach ofiar działań wojennych na Donbasie – żołnierzach ukraińskich i ludności cywilnej?” (fragment).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Protokół z posiedzenia jury konkursu Ukraińska Nadzieja 2015

Na konkurs nadesłało swoje wiersze 163 autorów. Jury w składzie:
Bożena Ptak /przewodnicząca/
Mieczysław Orski
Łesia Woroniuk
Eugeniusz Sobol
Andrzej Fac /sekretarz/
wyłoniło następujących laureatów:
I nagroda: Anastazja Iwanczenko (Ukraina) /godło Anastazja/ za wiersz Jesienią…
II nagroda: Ołena Kycan (Ukraina) /godło Erato/ za wiersz 30 listopada …
III nagroda: Zbigniew Wojciechowicz (Polska) /godło 1971/ za wiersz /…/ żal.

Jury postanowiło przyznać wyróżnienia:
Katarzynie Smyk (Polska) /godło Anastazja Sorpiszewska/ za wiersze Ikonostas i To co trwa i co się święci
Jarosławowi Olejniczakowi (Polska) /godło lot/ za cykl wierszy odłamki
oraz Mariuszowi Cezaremu Kosmali (Polska) za wiersz bez tytułu /…/ Styczeń, piąta nad ranem …

Czytaj dalej

Wiersze o Majdanie

W najnowszym numerze „Czasu Kultury” 5/2014 ukazały się moje przekłady wierszy o Majdanie. Przełożyłem z ukraińskiego na polski utwory następujących poetów: Oleksandera Andrijewskiego, Rewolucje w moim kraju; Mariany Kijanowskiej, Szelest śniegu w śniegu; Oleksija Byka, Kruszy się lód pod nogami i pęka; Switłany Kostiuk, tej zimy; Wasyla Machno, Lutowa elegia; Kateryny Buckiej, Tak, jestem ekstremistką, faszystowską kurwą. Publikację poprzedza przetłumaczony przeze mnie szkic redaktorki ukraińskiego wydania książki Łesi Woroniuk „Antologia wierszy o Majdanie „Niebiańska Sotnia”.

George G. Grabowicz, The Unknown Shevchenko. Essays on the Poet’s Symbolic Autobiography and Reception

In the new issue of New Eastern Europe 1/2015 you can read my review of George G. Grabowicz’s book “The Unknown Shevchenko. Essays on the Poet’s Symbolic Autobiography and Reception”. (Second edition, revised and expanded. Publisher: Krytyka, Kyiv 2014; Григорій Грабович, Шевченко, якого не знаємо. З проблематики символічної автобіографії та сучасної рецепції поєта). „After having read this book, I believe that Grabowicz has set for himself an even greater aim, namely to de-Sovietise Ukrainian humanities and liberal arts and finally allow them to enter the global current of thought and intellectual discourse, and further to change some tools and terminology of academic research. Undoubtedly, this process has already taken place in some areas of Ukrainian literary studies but Shevchenko studies have, for many reasons, remained a very conservative branch, insensitive even to the earlier social transformations which took place in Ukraine”. (part of the review).

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html

Antologia Niebiańska Sotnia

Intensywnym konfliktom społecznym towarzyszy często eksplozja poezji obywatelsko-patriotycznej. Tak też stało się na przełomie 2013 i 2014 roku, gdy pod wpływem wydarzeń na Majdanie wiele osób na Ukrainie zaczęło pisać wiersze. Owocem tego literackiego zrywu stała się antologia Niebiańska Sotnia, zawierająca utwory ponad dwustu autorów, która ukazała się w czerniowieckim wydawnictwie Bukrek.

Żadne zdarzenie w dziejach Ukrainy nie wywoływało tak dużej aktywności literackiej. Oznacza to, że Majdan wykształcił nie tylko nową jakość w ukraińskim życiu politycznym, ale także w kulturze. Literatura i sztuka odegrały niezwykle ważną rolę w obaleniu reżimu Janukowycza: poprzez nie były wyrażane treści protestacyjne, które nie miały szansy na zaistnienie w oficjalnym obiegu ze względu na cenzurę. Na Majdanie prezentowano koncerty muzyczne, wystawy malarskie, instalacje artystyczne, zaś opublikowane w antologii utwory były odczytywane na spotkaniach literackich lub śpiewane jako piosenki. Jednym z kanałów ich dystrybucji był także internet.

Cały tekst dostępny jest w książce „Mozaika Europy Wschodniej” pod linkiem

http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4365/mozaika_europy_wschodniej.html