Niezagojona rana Iłowajska

Jak na debiut pisarza, „Iłowajski dziennik” Romana Zinenki okazał się niezwykle dojrzałą i wyważoną książką. Trochę mylący jest jej tytuł, ponieważ nie są to notatki sporządzane na bieżąco, lecz pisany z retrospekcji reportaż. Autor opisuje walki w sierpniu 2014 roku w Iłowajsku, mieście mającym strategiczne znaczenie ze względu na położony w nim węzeł kolejowy, łączący Donieck z Łuhańskiem.

Cała recenzja książki „Iłowajski dziennik” Romana Zinenki dostępna jest na blogu Eugeniusza Sobola dotyczącego książek o konflikcie na Wschodzie Ukrainy: new.org.pl/5872-niezagojona-rana-ilowajska

Reklamy

Ukraiński wywiad obywatelski

Redakcja „Nowej Europy Wschodniej” założyła mi bloga, na którym będą ukazywać się recenzje książek o Majdanie i wojnie na Ukrainie. Właśnie opublikowałem pierwszy tekst. Jest to recenzja książki Dmitrija Tymczuka, Jurija Karina, Konstantina Maszowca, Wiaczesława Gusarowa, „Inwazja na Ukrainę. Kronika rosyjskiej agresji”. „Rosyjskie władze negują swoje zaangażowanie w wojnę na Donbasie, twierdząc, że stroną walczącą z ukraińską armią są członkowie separatystycznego pospolitego ruszenia. W omawianej książce znajdziemy natomiast przekonywające dowody, że podstawę wszystkich grup, które w latach 2014-2015 przeprowadzały zdobycie budynków administracji państwowej, opanowywały miasta i walczyły z Ukrainą, stanowiły regularne jednostki rosyjskiej armii. Według propagowanej przez Moskwę wersji wydarzeń w tych latach mieliśmy do czynienia z wybuchem społecznego niezadowolenia na Donbasie, będącego spontaniczną reakcja jego mieszkańców na Majdan i pozbawienie władzy Janukowycza. W rzeczywistości, jak piszą autorzy książki, była to starannie przygotowywana od 2010 roku przez rosyjskie służby operacja. Agenci prowadzili infiltrację tutejszej społeczności, tworząc rozległą siatkę finansowanych przez Moskwę organizacji prorosyjskich. Ważnym ogniwem w tym łańcuchu były bazy Floty Czarnomorskiej na Krymie, stanowiące zaplecze logistyczne funkcjonariuszy FSB i GRU” (fragment).

Tekst w całości dostępny na blogu

http://new.org.pl/5800-eugeniusz-sobol

Ukraiński testament paryskiej „Kultury”

W „Nowej Polszy” 7-8/2018 ukazała się moja recenzja „Ukraiński testament paryskiej „Kultury”, w której omawiam książkę „Kultura – Ukraina. Zamiłowanie do spraw beznadziejnych. Ukraina w „Kulturze” 1947 – 2000” (Wybór, opracowanie i posłowie Bogumiły Berdychowskiej. Seria „W kręgu paryskiej „Kultury”. Instytut Literacki Kultura – Instytut Książki, Paryż – Kraków 2016). „Toczący się w okresie powojennym na łamach paryskiej „Kultury” dialog polskich i ukraińskich intelektualistów, powołujących się na fakty historyczne i wykorzystujących racjonalną argumentację, był zjawiskiem wyjątkowym, zupełnie kontrastującym z dzisiejszym sposobem komunikowania Polaków i Ukraińców, zdominowanym przez emocje i internetowy hejt” (fragment recenzji).

Całość recenzji w języku rosyjskim dostępna pod linkiem

https://novpol.org/ru/B13AE19EX/Ukrainskoe-nasledie-parizhskoj-Kultury

Anne Applebaum, Czerwony głód

W „Nowej Polszy” 6/2018 ukazała się moja recenzja „Nieznane aspekty Hołodomoru”, w której omawiam książkę Anne Applebaum „Czerwony głód” (przeł. Barbara Gadomska i Wanda Gadomska, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2018). „Książka Applebaum została napisana przede wszystkim dla zachodniego czytelnika, zawiera bowiem szereg podstawowych informacji na temat Ukrainy, ale myślę, że każdy odbiorca obeznany ze wschodnioeuropejską tematyką znajdzie w niej coś ważnego dla siebie. Zwłaszcza cenne są fragmenty książki zawierające informacje na temat dotarcia prawdziwej informacji o klęsce głodu do opinii publicznej w krajach anglosaskich, między innymi za pośrednictwem publikacji ukraińskiej emigracji” (fragment).

Całość recenzji w języku rosyjskim dostępna pod linkiem

https://novpol.org/ru/BJjSMr-bQ/Neizvestnye-aspekty-golodomora

Borys Humeniuk, Wiersze z wojny

W listopadowym numerze „Odry” 11/2017 ukazała się moja recenzja „Poeta na wojnie”, w której omawiam tom poezji Borysa Humeniuka „Wiersze z wojny” (przeł. Aneta Kamińska. IX tom serii „Faktoria Poezji”. Starostwo Powiatowe w Brzegu, K. I. T. Stowarzyszenie Żywych Poetów, Brzeg 2016). „W utworach Humeniuka udaje się wyodrębnić wyraźne przeciwstawienie wojny i literatury – wpisane w kontekst autobiograficzny. Życie ludzkie okazuje się znacznie większą wartością niż slogany patriotyczne” (fragment recenzji).

Rozważania o współczesnych rewolucjach

 

W listopadowym numerze „Nowej Polszy” 11/2017 ukazała się moja recenzja „Rozważania o współczesnych rewolucjach”, w której omawiam książki Katarzyny Kwiatkowskiej-Moskalewicz „Zabić smoka. Ukraińskie rewolucje” (Wydawnictwo Czarne, 2016) oraz Grzegorza Szymanika „Motory rewolucji” (Wydawnictwo Czarne 2015). „Te zbiory reportaży łączy przede wszystkim perspektywa porównawcza w spojrzeniu na rzeczywistość. Autorka pierwszej publikacji usiłuje wyprowadzić genezę Majdanu 2013-2014 r. z klęski pomarańczowej rewolucji, autor drugiej zaś szuka analogii pomiędzy ukraińską rewolucją a arabską wiosną oraz zastanawia się nad możliwością wstrząsów w innych państwach powstałych po rozpadzie ZSRR. W obu przypadkach odnajdujemy również podobieństwa stylistyczne” (fragment recenzji). Jej pełny tekst dostępny jest pod linkiem https://novpol.org/ru/ByigbB1gz/Razmyshleniya-o-sovremennyh-revolyuciyah

Парадокси праці перекладача

Інтерв’ю, яке кореспондент польського видання Nowa Europa Wschodnia Євґеніуш Соболь провів з Анетою Камінською (Aneta Kamińska) – польською поеткою і перекладачкою нової української літератури.

– Як ти захопилася українською поезією?

– Певним чином випадково. 2003 року я зустріла у Варшаві українську поетку та перекладачку Маріанну Кіяновську. Саме вона переконала мене на цю – здавалося тоді – неможливу справу: я не знала ні української мови, ні української літератури. Та й узагалі, небагато знала про саму Україну. Спочатку я працювала з Андрієм Поритком – перекладачем польської літератури, а приватно: чоловіком Кіяновської. Я почала підтримувати контакти з тамтешніми митцями та активно брати участь у львівському літературному житті. Це допровадило до того, що я чимраз більше захоплювалася українською поезією. У школі я вивчала російську мову, тож трохи розуміла українську: я могла читати, а незабаром уже була в стані самостійно вирішувати щодо свого варіанти перекладу. Тоді мало хто цікавився Україною. Увага до неї зросла щойно після Помаранчевої революції, а це вже було на зламі 2004 та 2005 років.

– Як оцінюєш сучасний стан української поезії? Чи відбувається там зниження читацької аудиторії, як у Польщі?

Czytaj dalej

Joseph Conrad i Ukraina

Rok 2017 został ogłoszony przez Sejm Rokiem Josepha Conrada. Z tej okazji zapraszamy na spotkanie „Joseph Conrad i Ukraina”, na którym przedstawimy autobiograficzny związek urodzonego w Berdyczowie na Żytomierszczyźnie pisarza z Ukrainą. Z Anną Szczepan-Wojnarską rozmawiać będzie Evgen Sobol. Spotkanie odbędzie się w Domu Ukraińskim w Warszawie (ul. Zamenhofa 1) 22 września 2017 o godz. 18.00

Przede wszystkim zastanówmy się nad kwestia tożsamości twórcy: czy był on polskim szlachcicem czy angielskim pisarzem? Który język był dla niego najważniejszy: francuski, angielski czy polski? Czy miał styczność z ukraińskim językiem, kulturą i literaturą? Zaproszona na spotkanie Anna Szczepan-Wojnarska przedstawi problematykę słowiańskości u Conrada. Czy występujące w jego twórczości wątki związane z Europą Wschodnią pojawiają się dzięki oddziaływaniu Dostojewskiego czy raczej możemy mówić o próbie powrotu do swych korzeni? Zostaną przywołane także ukraińskie reminiscencje i aluzje w utworach Conrada.

Czytaj dalej

Igor Miecik, Sezon na słoneczniki

W „Nowej Polszy” nr 3/2017 ukazała się moje recenzja książki Igora Miecika „Sezon na słoneczniki”. W tekście zatytułowanym „Autobiografia i wojna” napisałem: „W sezonie…” mamy do czynienia wyeksponowaniem „ja – autorskiego” oraz emocjonalnym zaangażowaniem autora, jadącego na Ukrainę nie tylko jako dziennikarz, lecz również z misją odszukania swych krewnych na Donbasie. Reporter po omacku próbuje uchwycić sens wydarzeń na Ukrainie, co z kolei skutkuje zachwianiem struktury tej książki i spójności narracji. W tym sensie „Sezon…” niejako koresponduje z „Trzema siostrami” Czechowa – dramatem, charakteryzującym się decentralizacją fabuły”. Całość recenzji w języku rosyjskim dostępna pod >>tym linkiem<<

Інтеграція через літературу. Українсько-польський проект

У Варшаві розпочався українсько-польський проект “Інтеграція через літературу”, в межах якого увесь 2017 рік в Українському домі відбуватимуться літературні зустрічі, дискусії та майстер-класи.

Метою проекту, який реалізовуватиме Фонд “Наш вибір”, є збільшення ваги літератури у процесі українсько-польського порозуміння. Організатори переконані, його інноваційність полягає на піднесенні літературних здібностей учасників за допомогою майстер-класів, курсу creative-writing, а також поетичному слемі. Завдяки цьому мігранти з України зможуть краще зрозуміти Польщу, її культуру, і віднайти власне місце у цій країні. Поляки, в свою чергу, будуть дізнаватися про українську літературу, що спричиніться до більшого зацікавлення життям їх сусідів з України.

Проект зміцнює образ Варшави як відкритого та багатокультурного міста. Крім цього, організатори прагнуть заохотити мігрантів з України до більш активної участі у культурному житті столиці, залучити їх до простору суспільного діалогу. Однією з цілей проекту є також причинитися до створення в Українському Домі в Варшаві українсько-польського літературного середовища. Підсумком проекту буде публікація українсько-польської антології з творами його учасників.
ПРОГРАМА
Всі зустрічі відбуваються в Українському Домі в Варшаві (вул. Заменгофа 1)

Czytaj dalej