Portrety dwóch ukraińskich prezydentów

Zbigniew Parafianowicz i Michał Potocki są dziennikarzami współpracującymi z „Dziennikiem. Gazetą Prawną”, a w latach 2015–2016 zadebiutowali również jako autorzy reportaży, publikując w Wydawnictwie Czarne dwie książki o Ukrainie: Wilki żyją poza prawem. Jak Janukowycz przegrał Ukrainę oraz Kryształowy fortepian. Zdrady i zwycięstwa Petra Poroszenki. Warto dodać, że pierwsza publikacja znalazła się w 2016 roku w finale Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiej za reportaż literacki. W przypadku Kryształowego fortepianu zabrakło mi przedstawienia opinii zwykłych ludzi o Poroszence – zmęczonych drożyzną, niskimi pensjami i emeryturami, permanentnym kryzysem ukraińskiego państwa. Wydaje się, że książka ta została po prostu za wcześnie opublikowana, gdyż nie wiadomo było, jak potoczy się dalej kariera polityczna obecnego prezydenta. Niemniej Parafianowiczowi i Potockiemu nie można odmówić dobrych chęci przedstawienia Ukrainy w tyм burzliwym okresie.

Przeczytaj całość recenzji na stronie Nowej Europy Wschodniej

http://new.org.pl/5952-portrety-dwoch-ukrainskich-prezydentow

Reklamy

Kulisy Majdanu

Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej rozpoczął wydawanie serii „Majdan w pierwszej osobie”, zaś publikacja Czterdzieści pięć historii Rewolucji Godności, która ukazała się w 2015 roku, jest pierwszą książką tego cyklu. Przeczytamy w niej o sakralnym wymiarze Majdanu, natomiast niewiele dowiemy się o „białych plamach” kijowskiej rewolucji. Kim byli tajemniczy snajperzy prowadzący ogień z Hotelu „Ukraina” feralnego dnia 20 lutego 2014 roku, gdy zginęło najwięcej osób na ul. Instytuckiej? Kto rozpętał zamieszki przy ul. Bankowej 1 grudnia 2013 roku? Skąd nagle pojawiła się tam koparka? Czy majdanowcy posiadali broń palną i jak często jej używali? Dlatego książka ta pozostawia raczej u czytelnika poczucie niedosytu. Majdan jest wciąż zjawiskiem otwartym, gdyż, w odróżnieniu od wcześniej przywołanych wydarzeń w Europie Wschodniej, nie zrealizował jeszcze swojego celu.

Przeczytaj recenzję w całości na stronie Nowej Europy Wschodniej

http://new.org.pl/5947-kulisy-majdanu

Andrij Lubka, Pokój do smutku

W grudniowym numerze „Odry” 12/2018 opublikowana została się moja recenzja zbioru opowiadań Andrija Lubki „Pokój do smutku” (przeł. Bohdan Zadura. Seria Wydawnicza „Wschodni Ekspress”, Warsztaty Kultury, Lublin 2018). „Pokój do smutku” to zbiór dwunastu opowiadań ukraińskiego pisarza Andrija Lubki. Wydaje się, że utwory te należy czytać według klucza autobiograficznego, zresztą autor sam składania czytelnika do przyjęcia takiej strategii. Bohater kilku z nich ma na imię Andrij, pochodzi z Ukrainy, a w nowelce „Mewy nad wyspą” nawet nosi jego nazwisko. Ważnym aspektem pisarstwa Lubki staje się sfera erotyczna wzbogacona o pierwiastek poetycko-liryczny” (fragment). W tymże samym numerze można przeczytać moją relację z 25. Lwowskiego Forum Wydawców: „Na forum pojawiło się sporo akcentów związanych z Polską, m. in. z inicjatywy ukraińskiego poety Władysława Petrenki zorganizowano promocję dwujęzycznej polsko-ukraińskiej antologii „Ukraińska nadzieja”, a także dyskusję dotycząca granic wolności artystycznej. W obu tych wydarzeniach udział wzięli autorzy antologii oraz warszawska poetka Dorota Ryst z „Salonu Literackiego”.

 

Kwestia tożsamości a wojna

„Dziennik wojenny 2014–2015” Aleksandra Mamałuja stanowi nie tylko zapis bojowych doświadczeń autora z walk na wschodzie Ukrainy, lecz także mozolną próbę poszukiwania przez niego istoty ukraińskości. Dziennikom wojennym Aleksandra Mamałuja poświęcony jest najnowszy wpis na blogu Eugeniusza Sobola, który regularnie pisze na temat publikacji dotyczących konfliktu na Ukrainie. Zachęcamy do lektury: new.org.pl/5897-kwestia-tozsamosci-a-wojna

Niezagojona rana Iłowajska

Jak na debiut pisarza, „Iłowajski dziennik” Romana Zinenki okazał się niezwykle dojrzałą i wyważoną książką. Trochę mylący jest jej tytuł, ponieważ nie są to notatki sporządzane na bieżąco, lecz pisany z retrospekcji reportaż. Autor opisuje walki w sierpniu 2014 roku w Iłowajsku, mieście mającym strategiczne znaczenie ze względu na położony w nim węzeł kolejowy, łączący Donieck z Łuhańskiem.

Cała recenzja książki „Iłowajski dziennik” Romana Zinenki dostępna jest na blogu Eugeniusza Sobola dotyczącego książek o konflikcie na Wschodzie Ukrainy: new.org.pl/5872-niezagojona-rana-ilowajska

Ukraiński wywiad obywatelski

Redakcja „Nowej Europy Wschodniej” założyła mi bloga, na którym będą ukazywać się recenzje książek o Majdanie i wojnie na Ukrainie. Właśnie opublikowałem pierwszy tekst. Jest to recenzja książki Dmitrija Tymczuka, Jurija Karina, Konstantina Maszowca, Wiaczesława Gusarowa, „Inwazja na Ukrainę. Kronika rosyjskiej agresji”. „Rosyjskie władze negują swoje zaangażowanie w wojnę na Donbasie, twierdząc, że stroną walczącą z ukraińską armią są członkowie separatystycznego pospolitego ruszenia. W omawianej książce znajdziemy natomiast przekonywające dowody, że podstawę wszystkich grup, które w latach 2014-2015 przeprowadzały zdobycie budynków administracji państwowej, opanowywały miasta i walczyły z Ukrainą, stanowiły regularne jednostki rosyjskiej armii. Według propagowanej przez Moskwę wersji wydarzeń w tych latach mieliśmy do czynienia z wybuchem społecznego niezadowolenia na Donbasie, będącego spontaniczną reakcja jego mieszkańców na Majdan i pozbawienie władzy Janukowycza. W rzeczywistości, jak piszą autorzy książki, była to starannie przygotowywana od 2010 roku przez rosyjskie służby operacja. Agenci prowadzili infiltrację tutejszej społeczności, tworząc rozległą siatkę finansowanych przez Moskwę organizacji prorosyjskich. Ważnym ogniwem w tym łańcuchu były bazy Floty Czarnomorskiej na Krymie, stanowiące zaplecze logistyczne funkcjonariuszy FSB i GRU” (fragment).

Tekst w całości dostępny na blogu

http://new.org.pl/5800-eugeniusz-sobol

Ukraiński testament paryskiej „Kultury”

W „Nowej Polszy” 7-8/2018 ukazała się moja recenzja „Ukraiński testament paryskiej „Kultury”, w której omawiam książkę „Kultura – Ukraina. Zamiłowanie do spraw beznadziejnych. Ukraina w „Kulturze” 1947 – 2000” (Wybór, opracowanie i posłowie Bogumiły Berdychowskiej. Seria „W kręgu paryskiej „Kultury”. Instytut Literacki Kultura – Instytut Książki, Paryż – Kraków 2016). „Toczący się w okresie powojennym na łamach paryskiej „Kultury” dialog polskich i ukraińskich intelektualistów, powołujących się na fakty historyczne i wykorzystujących racjonalną argumentację, był zjawiskiem wyjątkowym, zupełnie kontrastującym z dzisiejszym sposobem komunikowania Polaków i Ukraińców, zdominowanym przez emocje i internetowy hejt” (fragment recenzji).

Całość recenzji w języku rosyjskim dostępna pod linkiem

https://novpol.org/ru/B13AE19EX/Ukrainskoe-nasledie-parizhskoj-Kultury