Borys Humeniuk, Wiersze z wojny

W listopadowym numerze „Odry” 11/2017 ukazała się moja recenzja „Poeta na wojnie”, w której omawiam tom poezji Borysa Humeniuka „Wiersze z wojny” (przeł. Aneta Kamińska. IX tom serii „Faktoria Poezji”. Starostwo Powiatowe w Brzegu, K. I. T. Stowarzyszenie Żywych Poetów, Brzeg 2016). „W utworach Humeniuka udaje się wyodrębnić wyraźne przeciwstawienie wojny i literatury – wpisane w kontekst autobiograficzny. Życie ludzkie okazuje się znacznie większą wartością niż slogany patriotyczne” (fragment recenzji).

Reklamy

Rozważania o współczesnych rewolucjach

W listopadowym numerze „Nowej Polszy” 11/2017 ukazała się moja recenzja „Rozważania o współczesnych rewolucjach”, w której omawiam książki Katarzyny Kwiatkowskiej-Moskalewicz „Zabić smoka. Ukraińskie rewolucje” (Wydawnictwo Czarne, 2016) oraz Grzegorza Szymanika „Motory rewolucji” (Wydawnictwo Czarne 2015). „Te zbiory reportaży łączy przede wszystkim perspektywa porównawcza w spojrzeniu na rzeczywistość. Autorka pierwszej publikacji usiłuje wyprowadzić genezę Majdanu 2013-2014 r. z klęski pomarańczowej rewolucji, autor drugiej zaś szuka analogii pomiędzy ukraińską rewolucją a arabską wiosną oraz zastanawia się nad możliwością wstrząsów w innych państwach powstałych po rozpadzie ZSRR. W obu przypadkach odnajdujemy również podobieństwa stylistyczne” (fragment recenzji). Jej pełny tekst dostępny jest pod linkiem https://novpol.org/ru/ByigbB1gz/Razmyshleniya-o-sovremennyh-revolyuciyah

Rafał Marceli Blüth, Likwidacja kremlowskiej elity oraz inne pisma sowietologiczne 1933 – 1938

W październikowym numerze „Nowej Polszy” 10/2017 ukazała się moja recenzja książki Rafała Blütha „Likwidacja kremlowskiej elity oraz inne pisma sowietologiczne 1933 – 1938” (Biblioteka „Więzi”, Warszawa 2016). „Stosunek Blütha do ZSRR kształtuje się dosyć niejednoznacznie. Z punktu widzenia katolickiej doktryny stwierdza, że ustrój polityczny tego państwa stanowi krańcowe pogwałcenie ludzkiej natury, ale z drugiej strony próbuje odnaleźć w nim jakieś pozytywne aspekty. Autor uważa, że w Europie nastąpiło całkowite załamanie się „antropocentrycznego humanizmu”, czyli liberalizmu i wartości demokratycznych, więc stara się odnaleźć sprzymierzeńców po lewej stronie sceny politycznej. W jego tekstach odczuwa się pewna urzeczenie trockizmem i próba chrystianizacji lewicy komunistycznej” (fragment recenzji). Jej pełny tekst dostępny jest pod linkiem https://novpol.org/ru/SJNv3iN6Z/Tajny-stalinskih-chistok

W poszukiwaniu „innej Rosji”

W kwietniowym numerze „Nowej Polszy” 4/2017 ukazał się szkic „W poszukiwaniu „innej Rosji”, w którym omawiam „Pisma wybrane” Dymitra FIłosofowa (t. 1, „Trudna Rosja” (1900-1916), t. 2, „Rosjanin w Polsce” (1920-1936). Wybór i opracowanie Piotr Mitzner, przekład Halyna Dubyk, Ewangelina Skalińska, Robert Szczęsny. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2015) oraz towarzyszące tej publikacji książki Piotra Mitznera („Warszawski „Domek w Kołomnie”, Biblioteka „Więzi”, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2014; „Warszawski krąg Dymitra Fiłosofowa”, Biblioteka „Więzi”, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2015). „Czy Fiłosofow kochał Polskę? Tak, owszem, ponieważ ze zrozumienia polskiej tradycji walki o niepodległości wynikała jego koncepcja „trzeciej Rosji”, ani imperialnej, ani bolszewickiej. Opowiadał się za niezależną Ukrainą, co było sprzeczne z poglądami większości rosyjskich emigrantów” (fragment). Cały tekst dostępny jest pod tym >>linkiem<<

Igor Miecik, Sezon na słoneczniki

W „Nowej Polszy” nr 3/2017 ukazała się moje recenzja książki Igora Miecika „Sezon na słoneczniki”. W tekście zatytułowanym „Autobiografia i wojna” napisałem: „W sezonie…” mamy do czynienia wyeksponowaniem „ja – autorskiego” oraz emocjonalnym zaangażowaniem autora, jadącego na Ukrainę nie tylko jako dziennikarz, lecz również z misją odszukania swych krewnych na Donbasie. Reporter po omacku próbuje uchwycić sens wydarzeń na Ukrainie, co z kolei skutkuje zachwianiem struktury tej książki i spójności narracji. W tym sensie „Sezon…” niejako koresponduje z „Trzema siostrami” Czechowa – dramatem, charakteryzującym się decentralizacją fabuły”. Całość recenzji w języku rosyjskim dostępna pod >>tym linkiem<<

Andriej Caplienko, Kniga pieriemien. Istorii s pieriedniego kraja

W styczniowym numerze „Nowej Europy Wschodniej” 1/2017 opublikowana została moja recenzja „Na pograniczu rzeczywistości i fikcji” o książce Andrieja Caplienki „Kniga pieriemien. Istorii s pieriedniego kraja” (Andriej Caplienko, Kniga pieriemien. Istorii s pieriedniego kraja”, Klub Siemiejnogo Dosuga, Charkow – Biełgorod 2016; Андрей Цаплиенко, „Истории с переднего края”, Клуб семейного досуга, Харьков – Белгород 2016). „W tworzeniu literackich przedstawień Majdanu czy wojny na Donbasie palma pierwszeństwa należy nie do pisarzy, lecz dziennikarzy (…) U Caplienki ukraińska tożsamość nie jest aprioryczna. Staje się wyborem moralnym, na który składają się dążenie do dziennikarskiego obiektywizmu, pragnienie prawdy oraz głos sumienia. Jego proza napisana została w języku rosyjskim. W tej nacechowanej sprzecznością sytuacji autor szuka odniesień w tradycji” (fragment recenzji).

Charles King, Odessa. Geniusz i śmierć w mieście snów

W portalu internetowym „Naszwybir.pl” ukazała się moja recenzja „Janusowe oblicze Odessy”, w której omawiam książkę Charlesa Kinga „Odessa. Geniusz i śmierć w mieście snów” (przeł. Hanna Pustuła-Lewicka, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016). Recenzja ukazała się w polskiej i ukraińskiej wersjach językowych.

PL http://pl.naszwybir.pl/4660-2/

UA http://naszwybir.pl/47780-2/

Ziemowit Szczerek, Tatuaż z tryzubem

W styczniowym numerze „Odry” 1/2017 opublikowana została moja recenzja „Ukraińska apokalipsa”, w której omawiam książkę Ziemowita Szczerka „Tatuaż z tryzubem” (Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2015): „Ziemowit Szczerek zadebiutował w dziedzinie reportaży o tematyce wschodniej głośną książką o Ukrainie „Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian”. Dlatego otwierając jego najnowszy zbiór „Tatuaż z tryzubem”, który nominowany został do zeszłorocznej Nagrody Nike, byłem zaintrygowany kierunkiem ewolucji jego poglądów” (fragment recenzji).

Żaneta Nalewajk, Leśmian międzynarodowy – relacje kontekstowe. Studia komparatystyczne

W grudniowym numerze „Odry” 12/2016 opublikowana została moja recenzja książki Żanety Nalewajk „Leśmian międzynarodowy – relacje kontekstowe. Studia komparatystyczne” (Universitas, Kraków 2015). „Książka stanowi całkiem udaną próbę wywołania polemiki metodologicznej. W tym sensie wpisuje się w dyskusję nad kryzysem literatury porównawczej, rozpoczętą w latach 60. ubiegłego wieku przez Etiemble’a oraz René Welleka; do pracy tego drugiego badacza Nalewajk odwołuje się w swojej publikacji. Autorka odżegnuje się od strywializowanej „wpływologii”, „dowolności i anarchii w badaniach historyczno-komparatystycznych”. Proponuje więc metodę analizy kontekstowej, która powinna się wyróżniać pod względem jakościowym i ilościowym, umożliwiając osiągnięcie pewnego stanu idealnego w badaniach literackich” (fragment).

Odra: recenzja książki Eugeniusza Sobola „Mozaika Europy Wschodniej”

W listopadowym numerze „Odry” 11/2016 ukazała się recenzja książki Eugeniusza Sobola „Mozaika Europy Wschodniej”. „Eugeniusz Sobol jeszcze jako doktorant filologii polskiej na Uniwersytecie Gdańskim śledził i omawiał na łamach wielu czasopism, w tym „Odry”, nowości literatury pięknej, dokumentalnej i eseistycznej rosyjskiej czy ukraińskiej. Jego tom esejów i recenzji poświęconych naszym zaniedbaniom lekturowym w tej dziedzinie nie ogranicza się jednak do krytycznej prezentacji nowości wydawniczych ostatnich lat, a omawia ważne i nie dość dostrzeżone u nas pozycje historyczne i historycznoliterackie ostatnich kilkunastu lat” (fragment recenzji).